Teściowa odwołała moje plany bez pytania. Ja odwołałam jej udział.
Łatwo zdać sobie sprawę, że nie jesteś już reżyserem swojego życia. Wystarczy dowiedzieć się pewnego ranka, że animator „Spider-Mana”, którego zarezerwowałaś miesiąc wcześniej, został odwołany, a na jego miejsce przychodzi twoja kuzynka Zina z Uljanowska z wiadrem kiszonej kapusty.
W moim życiu ten moment nadszedł cztery dni przed dziesiątymi urodzinami mojej córki.
Stałam na środku kuchni, ściskając smartfon. Po drugiej stronie menedżerka agencji eventowej drżącym głosem tłumaczyła:
„Ewo Andriejewna, jak to możliwe…” Zadzwoniła kobieta, przedstawiła się jako „starsza członkini rodziny” i powiedziała, że demoniczne gry zostały odwołane. Kazała mi skreślić zadanie i laser tag. Powiedziała, cytuję: „Dzieci potrzebują kontaktu z rodziną, a nie skakania po ścianach”.
Powoli wypuściłam powietrze, czując, jak wrze we mnie magma. To był znak rozpoznawczy Galiny Nikołajewny. Mojej ukochanej teściowej, kobiety, której samozadowolenie potrafiło przebić się przez ściany.
„Żenia!” – warknęłam, posyłając kota, śpiącego spokojnie na lodówce, do zlewu.
Mój mąż pojawił się w drzwiach z miną winnego, którą automatycznie przybierał za każdym razem, gdy wspominano o mojej matce.
„Twoja matka odwołała przyjęcie Katii” – powiedziałam, wyraźnie akcentując każde słowo. „Anulowała rezerwację loftu i odmówiła artystom”.
Żenia zbladła.
„Ewo, może to pomyłka? Obiecała nie ingerować…”
„Błędem jest myśleć, że krokodyl zostanie wegetarianinem” – warknęłam. „Zadzwoń. Natychmiast”.
W tym momencie drzwi wejściowe otworzyły się własnym kluczem. Galina Nikołajewna weszła do przedpokoju. Niosła dwie ogromne torby, z których sterczały ogonki śledzi i pęczki koperku niczym trzepaczki do kąpieli.
„Jestem!” – oznajmiła tonem, który nie znosił sprzeciwu. „Postanowiłam zacząć gotować wcześniej. Urządzimy wielką ucztę! Zawołałam już wszystkich: Iwanów, Pietrów, ciocię Lusię z wnukami, nawet stryj Bori obiecał przyjść. Będzie około trzydziestu osób!”
Oparłam się o stół, krzyżując ramiona.
„Galina Nikołajewna”. „Katia obchodzi rocznicę. Dziesięć lat. Prosiła o przyjęcie w środę. Czarny tort, misja, tańce. Co ma z tym wspólnego wujek Bori i śledź pod futrem?”
Teściowa z hukiem postawiła torby na ziemi, jakby padała bezwładnie. Spojrzała na mnie z protekcjonalnym współczuciem, jakim profesor darzy studenta pierwszego roku, który pomylił Babel z Bebelem.
„Ewoczka, kochanie” – zaśpiewała, a „kochanie” sprawiło, że zacisnęła mi się szczęka. „Co to za bzdura? „Środa” to obskurantyzm. Dziecko potrzebuje ciepła rodziny. Toastów, gratulacji od starszych, słów pożegnania. Wujek Boria, nawiasem mówiąc, ułożył wiersz! A karmienie dzieci pizzą to zbrodnia przeciwko gastroenterologii. Zrobię galaretę mięsną”.
„Galareta mięsna? Na urodzinach dziecka?” Uniosłam brew. „Zamiast muzyki będziesz puszczać wykład o zaletach tranu”.
„To niedorzeczne” – prychnęła teściowa. „Prawdziwe jedzenie to klucz do zdrowia. A twoi animatorzy to strata pieniędzy. A tak przy okazji, przekierowałam to na zakupy spożywcze”. Dobry stolik będzie kosztował fortunę!
Wtedy na korytarz wyszła sama bohaterka imprezy, Katiusza. Poprawiła okulary i zerknęła na torby babci.
„Babciu” – powiedziała spokojnie. „Czy dobrze rozumiem, że zamiast wyprawy, będę słuchać ciotki Lusi opowiadającej o rwie kulszowej i jeść gotowane buraki?”
Galina Nikołajewna promieniała:
„Katenka! Jesteś mądra. Ciocia Lusia przyniesie ci dziergane skarpetki!”
„Mam urodziny, a nie spotkanie emerytów w biurze mieszkaniowym” – odparła Katia. „Jeśli jest tam galaretka, to pójdę do klasztoru. Tam przynajmniej lepiej ją karmią”.
Teściowa się zakrztusiła. Jej twarz poczerwieniała.
„Ty ją tego nauczyłaś?!”. Wycelowała we mnie palcem w kształcie kiełbaski. „To dziecko jest niegrzeczne dla babci!”
„To dziecko narzuca swoje granice” – odpowiedziałam spokojnie. „Galino Nikołajewno, to przyjęcie Katii. Nie twoje, nie moje i nie wujka Borii. Odzyskamy artystę”.
„Za późno!” – krzyknęła triumfalnie moja teściowa. „Już podałam wszystkim krewnym adres i godzinę! Twoje mieszkanie jest duże, wszyscy się zmieszczą. Nie waż się mnie zawstydzać przed rodziną, Ewo! Jeśli odwołasz, umrę w sercu!”
To było ultimatum. Klasyczne, żelazne, doprawione odpowiednią dawką manipulacji. Stała na środku mojej kuchni, niczym pomnik własnej ważności, pewna zwycięstwa.
„Dobrze” – powiedziałam nagle. Mój głos zabrzmiał podejrzanie cicho. „Skoro już wszystkich zaprosiłaś… Niech będzie po twojemu”.
Żenia spojrzała na mnie ze zdziwieniem. Katia otworzyła usta, żeby zaprotestować, ale dyskretnie mrugnęłam do niej i lekko ścisnęłam jej ramię. Moja sprytna córka natychmiast zamknęła usta i zmarszczyła brwi dla efektu.
„Wspaniale!” – rozpromieniła się Galina Nikołajewna. „Wiedziałam, że się opamiętasz. Wrócę jutro o ósmej rano i zaczniemy kroić sałatki. Sama zrobię ciasto na ciasto; twoje ręce nie są do tego stworzone, wybacz mi”.
Wyszła, nucąc coś triumfalnie, zostawiając nas z zapachem surowej ryby i poczuciem zbliżającej się katastrofy.
„Co ty robisz?” – wyszeptała Żenia, gdy drzwi się zamknęły. „Jakie mięso w galarecie? Katia mnie zje!”
„Tato, nie zjem tato, jesteś za twardy” – mruknęła Katia. „Mamo, jaki masz plan? Widzę to w twoich oczach”.
