«Փաշինյանի աշխատակազմը ոչ պրոֆեսիոնալ է գործում, որը խորացնում է հայ-ռուսական հարաբերությունների լարվածությունը». Եվսեև

ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովի հայտարարությունը ՀՀ իշխանությունների գործողությունների վերաբերյալ բուռն քննարկումների ալիք է բարձրացրել հայ-ռուսական մամուլում ու սոցիալական ցանցերում:

Հարաբերություններում առաջացած լարվածության պատճառների վերաբերյալ կարծիքները շատ տարբեր են, սակայն մեկ հարցում կարծիքները համընկնում են` լարվածությունը պետք է շուտափույթ թոթափել:

Հիշեցնենք, որ նախօրեին ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովն ասել էր, որ Հայաստանում իրադարձություններն ընթանում են Հայաստանի նոր իշխանությունների` իրենց քաղաքական նախորդներին հետապնդելուց հրաժարվելու մասին հայտարարություններին հակառակ:

«Ռուսաստանը` որպես Երևանի դաշնակից, միշտ հետաքրքրված է եղել հայկական պետության կայունությամբ, քանի որ այնտեղ տեղի ունեցողը չի կարող մեզ չանհանգստացնել, այդ թվում՝ նաև ԱՊՀ տարածքում գործող այն կազմակերպությունների նորմալ աշխատանքի տեսանկյունից, որոնցում մասնակցում է Հայաստանը»,- ասել է նա: «Վերջին օրերին մենք մի քանի անգամ մեր մտահոգությունը հասցրել ենք հայկական ղեկավարությանը,- ավելացրել է նախարարը,- հույս ունենք, որ իրավիճակն ամեն դեպքում կառուցողական ճանապարհով կընթանա»:

Նրա խոսքով` այս տարվա մայիսին Հայաստանում քաղաքական ճգնաժամի ժամանակ Մոսկվայում «մեծ բավականությամբ նշում էին, որ արդյունքում՝ այդ ճգնաժամի լուծումը գտնվել է բոլոր առաջատար կուսակցությունների մասնակցությամբ փոխհամաձայնության հիման վրա»:

«Մենք հույս ունեինք, որ հիմնվելով այդպիսի արդյունքի վրա` բոլոր քաղաքական ուժերը, նախ և առաջ՝ Հայաստանի նոր ղեկավարությունը, նոր իշխանությունները, հետագայում ևս միասնական մոտեցումներ առաջ կքաշեին ու կամրապնդեին ազգային համաձայնությունը»,- նկատել է Լավրովը: «Բայց վերջին օրերի իրադարձություններն ակնհայտորեն խախտում են այդպիսի դրական տրամադրվածությունը, հակասում են Հայաստանի նոր ղեկավարության վերջերս հնչեցված հայտարարություններին այն մասին, որ ինքը մտադրություն չունի կազմակերպել իր նախորդների` քաղաքական մոտիվներով հետապնդումը»,- եզրափակել է նա:

Ռուս ռազմական փորձագետ Վլադիմիր Եվսեևը 168.am-ի հետ զրույցում նշեց, որ լարվածությունը հայ-ռուսական հարաբերություններում Լավրովի հայտարարությամբ չի սկսվել: Ըստ նրա՝ այս ամենի պատճառը ոչ կոմպետենտությունն է այն պաշտոնական դեմքերի շրջանում, որոնք որոշումներ են կայացնում Հայաստանում:

Եվսեևի խոսքով, նրանք չեն ցանկանում հասկանալ, որ կան կանոններ, որոնց պայմաններում գործում է ՀԱՊԿ-ը:

«Չգիտես, թե ինչու, Երևանում այնպիսի զգացողություն է, թե ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի պաշտոնը հատուկ Հայաստանի համար է պատրաստվել, որն իրականությանը չի համապատասխանում: Սա ռոտացիայի սկզբունքով փոխանցվող պաշտոն է, ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի նշանակումը պետք է տեղի ունենա ՀԱՊԿ անդամ բոլոր երկրների աջակցությամբ:

Ստացվել է հետևյալ պարադոքսալ իրավիճակը` սկզբից Ռուսաստանը մեծ ջանքեր ներդրեց, որպեսզի Հայաստանի ներկայացուցիչը դառնա ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար, այդ ճանապարհին Ռուսաստանը մեծ հակազդեցության հանդիպեց, օրինակ, Ղազախստանի կողմից: Ռուսաստանը կարողացավ հասնել նրան, որ ՀԱՊԿ մյուս անդամները սատարեն նրա թեկնածությունը, բայց Յուրի Խաչատուրովի շուրջ իրավական զարգացումներից հետո Ռուսաստանը հայտնվեց մի իրավիճակում, երբ Հայաստանն իրեն պահեց ոչ ընդունված կանոնների համաձայն` ո՛չ ֆորմալ, և ոչ էլ` ո՛չ ֆորմալ: Եթե ֆորմալ հատվածից խոսենք, ապա Հայաստանը մինչ այդ ամենը պետք է ետ կանչեր գլխավոր քարտուղարին, որից հետո միայն նրա նկատմամբ կալանքի որոշում կայացներ:

Այսինքն` փաստորեն, պատկերացրեք, Հայաստանը կալանքի որոշում կայացրեց ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի նկատմամբ, ինչը նոնսենս է: Պատկերացրեք, որ ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղարին կալանավորեն, պատկերացնո՞ւմ եք: Հասկանում եք, որ ՀԱՊԿ-ը ռազմաքաղաքական բլոկ է, եթե պատկերացնենք, որ Հայաստանը թեկուզ հիմնավոր դժգոհություններ ունի ՀՀ քաղաքացու՝ Յուրի Խաչատուրովի նկատմամբ, ապա ՀՀ-ն ամենաքիչը պետք է Ռուսաստանի հետ քաղաքական կոնսուլտացիաներ նախաձեռներ, նա կարող էր ետ կանչել իր քարտուղարին:

Ինչո՞ւ էր պետք նման շտապողականություն: Ստացվում է, որ այն մարդիկ, ովքեր նման որոշում են կայացրել, չեն ուսումնասիրել ՀԱՊԿ կանոնադրությունը, փաստաթղթերը, և այլն:

Այո՛, ՀՀ իրավապահ մարմինները կարող են որոշումներ կայացնել ՀՀ քաղաքացու վերաբերյալ, սակայն այստեղ խոսքը ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի մասին է, հայ-ռուսական ռազմավարական և մտերիմ հարաբերությունները ենթադրում են, որ կարելի էր նույն բանը մի փոքր այլ կերպ անել` խորհրդակցելով դաշնակցի հետ, որն այդ կառույցի անդամ է և որը ջանքեր է ներդրել, որպեսզի ՀՀ ներկայացուցիչը քարտուղար դառնա: Սա միջամտություն չէ ՀՀ ներքին գործերին, ի սեր Աստծո, պարզապես դիվանագիտությունն այլ կերպ կարող էր աշխատել:

Խոսքը ՀՀ քաղաքացու մասին է, ով ՀԱՊԿ-ի գլխավոր քարտուղար է, Ռոբերտ Քոչարյանի կալանավորմանը Ռուսաստանը չի արձագանքում, դա ՀՀ ներքին գործն է, սակայն, երբ ՀՀ-ն ձերբակալում է մարդու, ով ղեկավարում է նման կառույց, դա չի կարող չանհանգստացնել: Այսինքն` Եվրասիական բարձրագույն տնտեսական հանձնաժողովում ևս կա հայ պաշտոնյա, գիտեք, թե խոսքն ում մասին է, վաղն էլ կարող է նրան մեղադրեն կոռուպցիոն սխեմաներում ներգրավվածության մեջ, ստացվի, որ ԵԱՏՄ-ն է կոռումպացված:

Կրկին նշում եմ, որ Ռուսաստանը դեմ չէ ՀՀ քաղաքացու կալանավորմանը, բայց ՌԴ-ն պնդում է, որ նա մեծ կազմակերպության ղեկավար է, ՀՀ-ն պետք է կոնսուլտացիաներ իրականացներ կամ նրան ետ կանչեր և գործընթացներն իրականացներ, ինչպես հարկն է: Նույնը վերաբերում է Գյումրիի 102-րդ ռազմաբազայի միջադեպին, սահմանապահների առկայությանը, եթե հայկական կողմն ունի դժգոհություններ, բոլոր հարցերը կարող են քննարկվել, Ռուսաստանը չի հրաժարվում, ինչո՞ւ այդ ամենը դուրս բերել հրապարակային քննարկումների դաշտ:

Այսինքն` մենք չենք ցանկանում լուրերը կարդալ Թվիթերից, մեր հարաբերությունները թվիթերյան դիվանագիտականության մակարդակում չեն, Ռուսաստանը ցանկանում է փոխստահելի հարաբերություններ ունենալ, նման պայմաններում դա անհնար է, անընդհատ ինչ-որ հարցեր են կուտակվում, չհասկացված իրավիճակներ ստեղծվում, հայտարարություններ հնչում, ու խորանում է լարվածությունը:

Արդյունքը Լավրովի հայտարարությունն էր, որն ուղերձ էր, որ կա չհասկացվածություն ռուսական կողմի մոտ: Ես տպավորություն ունեմ, որ Փաշինյանի աշխատակազմում որոշ պատասխանատու անձինք չունեն համապատասխան կոմպետենտություն»,- նման կարծիք հայտնեց վերլուծաբանը:

Վլադիմիր Եվսեևի կարծիքով՝ ներկայումս ՀՀ իշխանությունների իրական քայլերից են կախված լինելու հայ-ռուսական հետագա հարաբերությունները:

«Ըստ իս, անհրաժեշտ են հայ-ռուսական կոնսուլտացիաներ բարձր մակարդակով` կամ ԱԳ նախարարների, լարվածությունը պետք է թուլացնել, պաշտպանության նախարարների մակարդակով ևս, քանի որ այդ ոլորտում ևս կա լարվածություն: Պետք է առկա խնդիրները քննարկել, որից հետո արվեն հստակեցնող պաշտոնական հայտարարություններ, որ ռազմաբազայի կարգավիճակը չի փոխվի, որ սահմանապահները կմնան, քանի որ այս քննարկումները, հայկական կողմի դժգոհությունները վաղուց հրապարակային են, բայց չկա երկխոսություն, խնդիրների լուծում»,- հստակեցրեց Եվսեևը:

Շարունակությունը՝ այստեղ 

Հեղինակ

Հեղինակի այլ գրառումներ

Մեկնաբանություններ

ՖԲՀ

Քաղաքականություն

  • /uploads/photos/DgVDL2KCp45t6uG4Anem.jpg

    Նիկոլ Փաշինյանի վարչապետության 100 օրն ավարտվում է հայ-ռուսական հարաբերություններում լարվածությամբ: Թեև այդ լարվածությունն առավել ակնառու դարձավ վերջին մի քանի շաբաթների ընթացքում` ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովի` ներհայաստանյան զարգացումների մասին բավականին կոշտ հայտարարությունից հետո, սակայն ոչ պաշտոնական մակարդակում այն զգացվում էր Փաշինյանի վարչապետության առաջին օրերից`չնայած սկզբնական շրջանում հնչող պաշտոնական հայտարարությունների դրական բնույթին:  Ռուսական կողմի գործողությունները Փաշինյանի՝ Մոսկվա այցի ժամանակ և դրանից հետո վկայում են, որ Սոչիում վարչապետին, ով խորհրդարանում ղեկավարում էր ԵԱՏՄ-ից Հայաստանի դուրս գալու գործընթաց նախաձեռնած «Ելք» դաշինքը, չի հաջողվել Մոսկվային համոզել, որ իր այդ դիրքորոշումները վերանայված են, որ հայ-ռուսական ռազմավարական գործընկերությունում հետքայլ չի լինելու: Ռուսական կողմի ընկալումներով՝ իրենք մտահոգությունների համար լուրջ հիմքեր ունի: Դրանցից է, օրինակ, կարևորագույն պաշտոններում Փաշինյանի կողմից հակառուսական հայացքներով աչքի ընկած ակտիվիստներին նշանակելը, որոնցից «ամենատպավորիչներից» էր Ազգային անվտանգության խորհրդի քարտուղարի պաշտոնում Արմեն Գրիգորյանի նշանակումը: Ըստ մամուլում հայտնված չճշտված տեղեկությունների` Մոսկվայի մոտ այնքան մեծ է անվստահությունը վերջինիս անձի նկատմամբ, որ արգելել է ՀԱՊԿ և ԱՊՀ երկրների միջև փոխանակվող գաղտնի տեղեկատվությունը տրամադրել ՀՀ ԱԱԽ քարտուղարին:  Բավականին հետաքրքիր է ՀՀ առաջին փոխվարչապետ Արարատ Միրզոյանի շուրջ ստեղծված իրավիճակը: ԱՊՀ միջկառավարական խորհրդի նիստին վերջինիս մասնակցությունից հետո ԵԱՏՄ միջկառավարական խորհրդի նիստին գործընկերների պահանջով ստիպված եղավ մասնակցել վարչապետը, չնայած որ դա իր պաշտոնի համար ցածր ձևաչափ էր: Արարատ Միրզոյանը նույնիսկ չկար Փաշինյանի գլխավորած պատվիրակությունում, ինչը լուրջ հարցեր է առաջացնում:  ՀՀ նոր իշխանությունների մյուս գործողությունը, որը Մոսկվայի մոտ մեծացրել է անվստահությունը, առանց նախնական քննարկումների համանախագահ երկրների կամ համանախագահ երկրներից ոչ բոլորի հետ Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման բանակցային գործընթացում նոր տարրեր մտցնելու ՀՀ իշխանությունների փորձն է, ինչին ականատես եղանք մայիսի 9-ին Ստեփանակերտում և հունիսի 1-ին Ազգային ժողովում կառավարության ծրագիրը ներկայացնելու ժամանակ վարչապետ Փաշինյանի ելույթներում: Ռուսական կողմը հայաստանյան իշխանությունների այս «բացթողմանը» շտապեց ոչ պաշտոնական արձագանք տալ: Ռուս հանրային, քաղաքական գործիչների, փորձագետների այցը 2016 թվականի ապրիլին Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած Լելե Թեփե նաև ազդանշան էր, որ Ղարաբաղյան հակամարտության համատեքստում չհամաձայնեցված, անկախ գործողություններ, որոնք կարող են վնասել գործընթացին կամ ունենալ բացասական ֆոնային ազդեցություն վերջինիս վրա, կարող են անել նաև ռուսները: Ռուսական կողմի անվստահության մյուս պատճառը ՆԱՏՕ գագաթնաժողովին, այնուհետև զորավարժություններին Հայաստանի մասնակցությունն է: Իհարկե, սա առաջին անգամը չէր, երբ Հայաստանը մասնակցություն էր ունենում ՆԱՏՕ միջոցառումներին, սակայն հայ-ռուսական հարաբերություններում անվստահության առկայության պայմաններում այս գագաթնաժողովին մասնակցությունն առանց ռուսական կողմի հետ սլաքները ճշտելու Մոսկվայում դրական չընկալվեց: Հետաքրքիր է, որ ինչ-որ «զուգադիպությամբ» դրան հետևեցին Փանիկի դեպքերը, երբ ռուսական ռազմաբազան «առանց նախազգուշացման» զորավարժություններ սկսեց` վախեցնելով գյուղի բնակիչներին: Սա, ակնհայտորեն, որոշակի մեսիջներ էր պարունակում` ուղղված ՀՀ իշխանություններին: Ինչ վերաբերում է Հայաստանի ներքաղաքական զարգացումների, մասնավորապես նախկին իշխանության ներկայացուցիչների նկատմամբ աղմկահարույց դատական գործերին ռուսական կողմի կոշտ արձագանքին, ապա նշենք, որ Մոսկվայում դրանք ինչ-որ տեղ դիտվում են նաև որպես ՌԴ դեմ ուղղված քայլեր: Ընդ որում, Խաչատուրովի դեպքում ոչ թե վերջինիս անձն է պայմանավորում ռեակցիան, այլ զբաղեցրած պաշտոնը. Խաչատուրովն, այսպես կոչված, «Պուտինի ՆԱՏՕ»-ի գլխավոր քարտուղարն է, և առանց ռուսական կողմին տեղեկացնելու, այդ պաշտոնից նրա հեռացման հարցը նախապես կարգավորելու Խաչատուրովի նկատմամբ դատական գործընթաց սկսելը Ռուսաստանում դիտում են որպես «ՆԱՏՕ-ի հետ հարաբերություններ զարգացնող Հայաստանի» կողմից թիրախավորված հարված ՀԱՊԿ հեղինակությանը: Պատահական չէ, որ այս դեպքերից հետո ռուսական լրատվամիջոցները սկսեցին գրել` Ռուսաստանի կողմից Հայաստանին զենքի մատակարարումների դադարեցման մասին, որն, իհարկե, պաշտոնապես հերքվեց, սակայն պարզ է, որ Ռուսաստանն այլևս չի բացառում Հայաստանի հետ հարաբերություններում նման գործիքակազմի կիրառման հնարավորությունը: Իսկ ռուսական կողմի ավելի «շոշափելի նախազգուշացումն» այս օրերին տեսնում ենք Լարսում, երբ արագ փչացող սննդամթերքով բեռնված հայկական բեռնատարները ստիպված են լինում օրերով հերթ կանգնել ռուսական անցակետն անցնելու համար: Խնդիրը կարելի կլիներ մեծ հոսքերով բացատրել, միայն թե հայ վարորդները միանգամայն այլ տպավորություն ունեն, բացի այդ՝ ՌԴ-ում ՀՀ հյուպատոսի միջամտությունը խնդրին ևս խոսում է, որ Լարսի մի քանի կիլոմետրանոց հերթերը բնավ տեխնիկական խնդիրներով չեն պայմանավորված:  Նշենք, որ Ռուսաստանից ոչ պաշտոնական աղբյուրներով զգուշացնում են նաև գազի գների բարձացման մասին, քննարկվում է աշխատանքային օրենսգրքում համախատասխան փոփոխությունների նախագիծը, որը կարող է ազդել այդ թվում նաև Ռուսաստանում աշխատող տասնյակ հազարավոր հայերի վրա, և սրանք ռուսական կողմի տնտեսական ազդեցության միակ լծակները չեն:  Այս համատեքստում բավականին հետաքրքիր է Հարավկովկասյան երկաթուղու շուրջ ստեղծված իրավիճակը. օգոստոսի 14-ի լույս 15-ի գիշերը ՊԵԿ-ը դիմակավորված անձանց ուղեկցությամբ մտել է Հարավկովկասյան երկաթուղի և, ինչպես նշում է երկաթուղու ղեկավարությունը, Հայաստանի օրենսդրության խախտումներով խուզարկություն է իրականացրել, առգրավել է փաստաթղթեր, ինչը չէր կարող չվրդովեցնել ռուսական իշխանություններին, քանի որ երկաթուղու կառավարումը հանձնված է Ռուսաստանին։ Հուսանք՝ խնդիրը հարթվել է օգոստոսի 15-ին Հարավկովկասյան երկաթուղու տնօրեն Սերգեյ Վալկոյի և վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հանդիպման ժամանակ. բոլորս հասկանում ենք, թե ինչ նշանակություն ունի երկաթուղին Հայաստանի համար: Նման պայմաններում մենք խնդիր ունենք Վրաստանի կամ Ուկրաինայի սցենարը չկրկնելու համար ձեռնարկել գործողություններ, որոնց ռիսկերը նախապես լավ հաշվարկված և չեզոքացված կլինեն: Կարիք ունենք արտաքին քաղաքական հարցերում լինելու ավելի ընկալելի, ընդ որում՝ ոչ միայն Ռուսաստանի, այլ նաև մյուս երկրների հետ հարաբերություններում: Կարծես թե այս հարյուր օրվա ընթացքում որևէ գիծ դեռևս անդառնալիորեն անցած չէ: Այս մասին է խոսում, օրինակ, առաջին հայացքից ոչ էական թվացող վերաբերմունքը, որը ռուսական կողմը ցուցաբերեց Հայաստանի Հանրապետության նախագահ Արմեն Սարգսյանին Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության փակման արարողության և դրան նախորդած համերգի ժամանակ. եթե վարչապետ Փաշինյանը Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության ժամանակ նստած էր երրորդ շարքում՝ Հյուսիսային Կորեայի ԱԺ նախագահի կողքին, ապա Արմեն Սարգսյանը` առաջին շարքում՝ ՌԴ վարչապետ Դմիտրի Մեդվեդևի կողքին, ինչպես ենթադրում է դիվանագիտական արարողակարգը ռազմավարական գործընկերների պարագայում: Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/klara.abgarian.9/posts/148642326039090

    Կարդալ ավելին