Ինչպես կազդի Թուրքիայում տեղի ունեցավ զինված հեղաշրջման ձախողված փորձը Էրդողանի և Թուրքիայի վրա. վերլուծում են թուրքագետները

Загрузка...

Հուլիսի 16-ին Թուրքիայում տեղի ունեցավ զինված հեղաշրջման ձախողված փորձ, որի ընթացքում վիրավորների թիվը գերազանցում էր 1400ը, իսկ զոհերի թիվը` 260-ը, իսկ այս դեպքի հետ կապված մինչև հիմա ձերբակալվել է 2839 զինվորական, այդ թվում և բարձրաստիճան այրեր:

FBH.am կայքը զրուցեց թուրքագետների հետ, պարզելու թե ինչ տեսակետ ունեն այս հարցի շուրջ և ինչ են կարծում, ինչպես կազդի այս ամենը Թուրքիայի նախագահ` Էրդողանի վրա և արդյոք նա կկարողանա պահել իշխանությունը իր ձեռքում:

 

Արմեն Պետրոսյան (Արաբագետ)

Էրդողանը ոչ միայն կկարողանա պահել իր ձեռքում իշխանությունն, այլև՝ ավելի կամրապնդի սեփական ազդեցությունը երկրում: Ինչ խոսք, ռազմական հեղաշրջման փորձը լուրջ հարված էր Թուրքիայում իշխող վարչակարգի հեղինակությանն ու դիրքերին, բայց թուրքական իշխանություններն այս գործընթացը կներկայացնեն և կօգտագործեն հօգուտ իրենց շահերի: Թուրքիայում ծավալվող զարգացումները ցույց են տալիս, որ անցյալ տարիների ընթացքում թուրքական իշխանական վերնախավը կարողացել է բավական լուրջ ազդեցություն և վերահսկողություն սահամանել երկրի կառավարման ամբողջ համակարգում: Եվ թեպետ, այնուամենայնիվ, Թուրքիայում գործող վարչակազմի թե ներքին և թե արտաքին քաղաքական ուղեգծերի տրամաբանական հետևանքն էր ռազմական հեղաշրջման փորձը, որը նախապես կազմակերպված, թեպետ ոչ բավարար չափով գրագետ և ռեսուրսների առումով խիստ սահմանափակ էր, ինչը, ինչպես նաև Թուրքայի իշխանությունների անհամեմատ լայն հնարավորությունները կանխեցին ներքաղաքական լրջագույն դիմակայությունը, որը հաջողության դեպքում քաղաքացիական պատերազմի վերածվելու մեծ հավանականություն ուներ: Չի կարելի բացառել նաև, անշուշտ, որ թուրքական իշխանությունների դեմ դուրս եկած զինվորականների խումբն ուներ որոշակի արտաքին աջակցություն՝ հատկապես արևմտյան որոշ շրջանակների կողմից, ինչի վերաբերյալ պատկերը շատ ավելի հստակ կլին հեղաշրջման փորձի հետաքննության հետագա գործի ընթացքում: Թուրքիայում տապալված հեղաշրջման փորձը մի կարևոր հանգամանք ևս ի ցույց դրեց՝ այն, որ Թուրքիայի նախագահն ունի բավական լայն հասարակական աջակցություն, ինչպես նաև լեգիտիմության բավական պատկառելի մակարդակ կառավարման տարբեր օղակներում և հատկապես՝ ուժային կառույցներում, բանակում:

 

 

Կիլիկիա Հայաստան (Թուրքագետ)

Այն, որ Էրդողանը փաստացի նախագահ է Թուրքիայում դա անհերքելի է, բայց թե որքանով է նա տիրապետում իրավիճակին, դա շատ հարաբերական է: Իշխանությունն այսօր ձերբակալում է մարդկանց, ովքեր բացարձակ կապ չունեն այդ հեղաշրջման փորձի հետ, ավելին, հեղաշրջման փորձ կատարողները դեռևս հուլիսի 16-ից լքել են երկիրը: Թերևս այս պահին թուրքական պաշտոնական աղբյուրները նշում են, որ իրավիճակը վերահսկվում է և կյանքը բնականոն է Թուրքիայում, բայց պետք է ասեմ, որ դեռևս Ստամբուլում պահպանվում է պարետային ժամը, իսկ երկրի ողջ օդային տարածքը հսկում են ռազմական ռեակտիվ ինքնաթիռները: Իրավիճակը Թուրքիայում դեռևս անկայնուն և այն դեռ երկար ժամանակ կլինի այդպիսին, քանի որ հեշտ չէ մեկից ձերբակալել այդքան մեծ թվով զինվորականներ, դատավորներ և մշակույթի գործիչներ:

 

Աշոտ Մովսիսյան (Թուրքագետ)

Կարծում եմ, Էրդողանը կարողացավ ճիշտ ժամանակին կողմնորոշվել և ժողովրդին դիմելով փաստացի նա կենդանի վահան ստեղծեց իր իշխանությունը պահելու համար։ Այս պահին կարող ենք ասել, որ հեղաշրջման փորձ նախաձեռնած սպայակազմի մեծ մասը ձեռբակալված է, այդ թվում նաև գեներալներ,ուստի տապալվել է նաև հեղաշրջման ծրագիրը։ Անշուշտ Էրդողանը հաղթեց այս պայքարում և դրանով նաև ամպարպդեց իր իշխանությունը նաև ժողովրդի շրջանում։ Գիշերը Թուրքիայում տեղի ունեցածը բանակի ներսում հակաիշխանական և հակաէրդողանական կուտակված լիցքի պարպում էր, որը, իհարկե, այս պահին ձեռնտու է Թուրքիայի նախագահին։

Հեղինակ

Հեղինակի այլ գրառումներ

Մեկնաբանություններ

Загрузка...

ՖԲՀ

  • /uploads/photos/T2YlVukG5AqmxDOBLom4.jpg

    1920-ի սկզբից սկսվեց Հայաստանի 1-ին Հանրապետության միջազգային ճանաչման նոր շրջանը: Հունվարի 19-ին Փարիզի խորհրդաժողովում Անտանտի դաշինքի երկրների Գերագույն խորհուրդը (ներկայիս Եվրամիության նախատիպը) դե ֆակտո և դե յուրե պաշտոնապես ճանաչեց Հայաստանի Հանրապետության անկախությունը Հայաստանի գերակայության տակ գտնվող տարածքներում: Մեր երկրի պետական սահմաններն այդ պահին ընդգրկում էին նախկին Ռուսական կայսրության Երևանի նահանգի (ներառյալ Նախիջևանի մարզը և Իգդիրի շրջանը) և Կարսի մարզի (ներառյալ Կարս, Սարիղամիշ, Արդահան քաղաքները) վարչական սահմաններն ամբողջությամբ՝ 60 հազար քառակուսի կիլոմետրից ավելի տարածք: Նշենք նաև, որ բացարձակապես գերակշռող հայկական բնակչություն ունեցող Սյունիքն ու Արցախն այդ պահին դե ֆակտո հայկական անկախ ինքնավարությունների կարգավիճակներ ունեին, և նրանց դե յուրե Հայաստանին միանալը ընդամենը մոտակա ժամանակի հարց էր հանդիսանում: Հայաստանի Հանրապետության պառլամենտն Անտանտի դաշինքի երկրների Գերագույն խորհրդի այդ որոշման կապակցությամբ Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում 1920-ի հունվարի 25-ին հրավիրեց հանդիսավոր նիստ, որտեղ նախ կարդացվեց եվրոպական երկրների պաշտոնական ուղերձը՝ ուղղված անկախ Հայաստանի ժողովրդին, որից հետո ելույթ ունեցան պառլամենտի պատգամավորները: Ներկայացնենք մի հատված Սիմոն Վրացյանի ելույթից, որի դրույթները, կարծում եմ, զարմանալիորեն արդի են այսօրվա համար. «Մենք հասել ենք վերջին հանգրվանին: Այն, ինչ որ հայ ժողովուրդը ձևակերպել է իբրև անխախտ կամք, սկսում է իրականանալ: Ազատ Հայաստանը այլևս փաստ է ոչ միայն մեզ, այլև ուրիշների համար: Այն, ինչ որ հայ աշխատավորությունն իր արյան գնով է նվաճել, ընդունում և հաստատում են նրանք, որոնց ձեռքին է գտնվում այսօր աշխարհի ղեկը, և ավելի մեծ սիրով նրանք, որոնց պիտի անցնի վաղը պատմության ղեկավարությունը: Եվ եթե մինչև այժմ մեզնից պահանջվել է հեղափոխական եռանդ և անձնազոհություն, ապա այսուհետև մենք պետք է ցուցահանենք քաղաքական հասունություն ու պետական շինարարության կարողություն: Կյանքը մեր առջև դնելու է նոր պահաջներ և մեզանից է կախված մեր չափով անկախ Հայաստանի բարիք կամ չարիք դառնալը հայ ժողովրդի համար: Ես հավատում եմ, որ անկախ Հայաստանը չի փակվի նեղ պատյանի մեջ, և հայ դեմոկրատիան հավասար մեկ անդամը կլինի համաշխարհային ազատ դեմոկրատիայի ընդհանուր ընտանիքում»: Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1512476025533591&set=a.500519483395922.1073741831.100003136245699&type=3

    Կարդալ ավելին

Քաղաքականություն