• Ահարոն Վարդանյան
  • Թվում է՝ Միացյալ Նահանգները և Իրանը վերջապես կնստեն բանակցությունների սեղանի շուրջ, ինչն, իհարկե, կարևոր է, ոչ միայն առանց այն էլ կրակի վրա գտնվող վառոդի տակառ հիշեցնող Մերձավոր Արևելքի, այլև ողջ աշխարհի համար։ Օրերս ԱՄՆ նախագահ Դ․ Թրամփը հայտարարեց, որ պատրաստ է Իրանի հետ վերսկսել բանակցությունները, ընդ որում, առանց նախապայմանների։ Այս հայտարարությունը, բնականաբար, մեծ ոգևորությամբ ընդունվեց ոչ միայն Իրանում, այլև ողջ աշխարհում, սակայն շատ չանցած իր հակաիրանական արմատական հայացքներով հայտնի ԱՄՆ պետքարտուղար Մ․ Պոմպեուն հայտարարեց, որ եթե Իրանն ուզում է բանակցությունների սեղան վերադարձնել Միացյալ Նահանգներին, ապա պետք է կատարի հետևյալ նախապայմանները։ Դրանք են՝ ԻԻՀ իշխող վարչակարգի հայացքների փոփոխություն դեպի սեփական ժողովուրդը, տարածաշրջանային քաղաքականության վերանայում և իրական միջուկային համաձայնության կնքում։ Այս հայտարարություններին անմիջապես հետևեց Իրանի արձագանքը։ Նախ եղան հրապարակումներ նույնիսկ մի փոքր զավեշտալի և սարկազմիկ բնույթի վերնագրերով և շեշտադրումներով, մասնավորապես հետաքրքիր էր «ISNA» լրատվականի «Պոմպեուի առաջին պայմանները առանց նախապայմանների բանակցություններ սկսելու համար» վերնագիրը։ Այնուհետև իրանական կողմը պատասխանեց ԱՄՆ-ի նախապայմաններին, բայց ոչ թե ԱԳՆ, այլ ԻԻՀ նախագահի խորհրդականի մակարդակով, այն էլ, ոչ թե պաշտոնական, այլ թվիթերյան գրառումով, որտեղ նշվում էր․ «Ովքեր երկխոսությունը համարում են քաղաքակիրթ աշխարհում վեճերը կարգավորելու մեթոդ, պետք է պարտավորված զգան կատարելու ընդունված պայմանավորվածությունները, պետք է հարգեն իրանցիների իրավունքները, հաղթահարեն թշնամությունը, վերադառնան միջուկային համաձայնագրով ընդունված պարտավորություններին․ սրանք են այն քայլերը, որոնցից հետո կարող են շարունակվել Իրանի և Միացյալ Նհանագների միջև երկխոսությունը»։ Փաստորեն, կարող ենք արձանագրել, որ Իրանն էլ հայտնեց իր նախապայմանները։ Չնայած նախապայմանների լեզվով խոսելուն և ընդունված բարձր հռետորաբանությանը, այնուամենայնիվ, կարելի է փաստել, որ ամերիկաիրանական հարաբերություններում սառույցը տեղից, կարծես թե, ուզում է շարժվել։ Թեպետ երկու կողմից էլ հնչեցրած նախապայմանների կատարումը անիրական է թվում, այսուհանդերձ, այս իրավիճակն ավելի գերադասելի է, քան ոչինչը, որովհետև երկուստեք գծվեց այն շրջանակը, որի շուրջ կարելի է սկսել բանակցությունները և շարժվել առաջ։ Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/vardanian.aharon/posts/1869678276428996 ...

    Կարդալ ավելին
  • Նախատեսվում է Լոնդոնում միջուկային համաձայնության վերաբերյալ հանդիպում-քննարկում անցկացնել ԱՄՆ-Եվրոպա (ի դեմս` Գերմանիայի, Ֆրանսիայի և Մեծ Բրիտանիայի) ձևաչափով։ Ամենայն հավանականությամբ, Միացյալ Նահանգները կփորձի ձեռքի տակ եղած հնարավոր ու անհնար բոլոր միջոցներն ու լծակներն օգտագործելով որոշակի ճնշումներ բանեցնել եվրոպական առաջատար երկրների վրա` միջուկային համաձայնությունը վերանայելու կամ գոնե ձևակերպումներում իրեն ձեռնտու արդյունքների հասնելու համար։ Այլ հարց է, թե ինչքանով է Եվրոպան պատրաստ զիջումների գնալ կամ դիմակայել ԱՄՆ-ին։ Թե ինչպես կընթանան քննարկումները և ինչ արդյունքներ կգրանցվեն, պարզ կլինի հընթացս, բայց մի բան ակնհայտ է․ Եվրոպայի համար կարևոր է զարգացող և կանխատեսելի Իրանը, մի Իրան, որի հետ Եվրոպան կկարողանա երկխոսության ճանապարհով զարգացնել հարաբերությունները։ Իսկ միջուկային համաձայնության վերանայումը կամ չեղարկումը, ինչպես նշում են իրանական կողմից, նրանց կստիպի, որպեսզի իրենք էլ վերանայեն միջուկային ծրագրերը և կատարեն քայլեր, որոնց հետևանքները կանխատեսելը բարդ կլինի։ Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/vardanian.aharon/posts/1652015721528587 ...

    Կարդալ ավելին
  • Այս պահին եղած տեղեկատվության համաձայն՝ Քերմանշահի երկրաշարժի (երկրաշարժը զգացել են Իրանի արևմտյան որոշ նահանգներում, Թուրքիայում, Իրաքում և նույնիսկ Քուվեյթում։ Էպիկենտրոնում՝ Քերմանշահ նահանգի Ազգալե կամ Օզգալե բնակավայրում ուժգնությունը կազմել է 7.3 մագնիտուտ) զոհերի թիվը հասել է 207-ի, իսկ վիրավորներինը՝ 1684-ի։ Զոհերն ըստ քաղաքների և բնակավայրերի՝ Սարփոլ-է Զահաբ -142 զոհ Էսլամաբադ (էսլամաբադ-է Ղարբ) - 22 զոհ Քերենդ (Քերենդ-է Ղարբ) - 14 զոհ Սալաս-է Բաբաջանի -15 զոհ Ղասր-է Շիրին -14 զոհ Բոլոր բնակավայրերն էլ գտնվում են Քերմանշահ նահանգում։ #Iran #Kermanshah #earthquake Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/vardanian.aharon/posts/1580459045350922 ...

    Կարդալ ավելին
  • Ավանդույթներ քանդող Թրամփն այսօրվա իր ելույթում բռնեց ու Պարսից ծոցն անվանեց Արաբական ծոց։  Ինչքան գիտեմ՝ նա ԱՄՆ-ի առաջին նախագահն է, որը Պարսից ծոցն անվանում է Արաբական ծոց, մնացածները պարզապես Ծոց էին անվանում։ Ինչե՜ր ասես, որ չեն անի նավթադոլարները սաուդական: ։) Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/vardanian.aharon/posts/1553450688051758 ...

    Կարդալ ավելին
  • Իրանի Իսլամական Հանրապետության 12-րդ կառավարության անդրանիկ նիստում ԱԳ նախարարի պաշտոնում վեընտրված Մոհամմադ Ջավադ Զարիֆը հստակեցրել է արտաքին քաղաքական այն ուղենիշը, որին հետևելու է Իրանը։ Մ․-Ջ․ Զարիֆն առանձնացրել է երկու կարևոր սկզբունք, որոնց շրջանակներում էլ գործելու է Իրանն առաջիկա չորս տարիներին, դրանք են՝ տնտեսական դիվանագիտությունը և միջուկային համաձայնության պահպանումն ու հետագա զարգացումը։ Փաստորեն, պաշտոնական Թեհրանը հստակորեն ցույց է տալիս և չի էլ թաքցնում ձեռք բերված միջուկային համաձայնության կարևորությունը, դրա պահպանումը, կիրառումը և զարգացումը՝ դարձնելով այն արտաքին քաղաքականության սկզբունքներից մեկը։ Միջուկային համաձայնության ստորագրման առաջին իսկ օրից Իրանում մեծ հույս են կապում այս ծրագրի հետ՝ համարելով, որ այն համար կարող է դառնալ տնտեսական, սոցիալական և որ ամենակարևորն է քաղաքական ցատկահարթակ, որովհետև ապահովելու է Իրանի մերձեցումն աշխարհի հետ, և Իրանն իր հետևողական քայլերով, հստակորեն պահպանելով միջուկային համաձայնությունը հենց դրան էլ գնում է։ Իսկ եթե հաշվի առնենք նաև այն հանգամանքը, որ երկրի հոգևոր առաջնորդ Ա․ Խամենեի՝ նախագահ Հ․ Ռուհանիի գլխավորած կառավարության առջև դրած երեք պայմաններից մեկը հենց միջազգային հանրության հետ ընդլայնված համագործակցությունն էր, ապա առաջիկայում, հավանաբար, Իրանը, օգտագործելով միջուկային համաձայնության ընձեռած հնարավորությունները, փորձելու է ավելի ակտիվ, նախաձեռնող և ինչ-որ տեղ նաև «ագրեսիվ» արտաքին քաղաքականության վարել բոլոր ուղղություններով։ Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/vardanian.aharon/posts/1508137599249734 ...

    Կարդալ ավելին
  • ԻԻՀ խորհրդարանում ընթանում են ակտիվ քննարկումներ, հարց ու պատասխաններ, ընդդիմացող, քննադատող և պաշտպանող տեսակետներ ու ելույթներ նախագահ Հ․ Ռուհանիի կողմից առաջարկված կառավարության վերաբերյալ։ Պատահում է նաև, որ կոնկրետ նախարարության համար առաջարկված թեկնածուն չի համապատասխանում Խորհրդարանի պահանջներին և մերժվում է։ Տպավորություն է, թե ընթանում է ատենախոսության պաշտպանություն, ոմանք կտրվում են, գործերը խորհուրդը հետ է ուղարկում, վրիպակներն ու թերությունները ուղղվում են և նորից առաջարկվում, իսկ ոմանք՝ հաջողությամբ պաշտպանում։ Արևմտյան «դեմոկրատիան» բավականին շատ բան ունի սովորելու Արևելյան «բռնապետությունից»։ Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/vardanian.aharon/posts/1502395719823922 ...

    Կարդալ ավելին
  • Իսլամական Հեղափոխության Պահապանների Կորպուսի (ԻՀՊԿ) «Ղոդս» ստորաբաժանման հրամանատար գեներալ-մայոր Ղասեմ Սուլեյմանին ճանաչվել է Իրանում տարվա «ամենասիրված մարդը»։ Մերիլենդի համալսարանի կողմից կազմակերպված հարցմանը մասնակցած քաղաքացիների 61%-ը քվեարկել է գեներալ-մայոր Ղ․Սուլեյմանիի օգտին։ Ղ․ Սուլեյմանիին հաջորդում են համապատասխանաբար՝ ԻԻՀ ԱԳ նախարար Մ․-Ջ․ Զարիֆը և վերընտրված նախագահ Հ․ Ռուհանին։ Հետաքրքիրն այն է, որ մինչ ԻԻՀ Սահմանադրության պահապանների խորհրդի կողմից Մ․Ահմադինեժադին ընտրություններին մասնակցելու իրավունքից զրկելը նա էր 71%-ով համարվում այս հարցման առաջատարը, սակայն ընտրություններին մասնակցելու իրավունքից զրկվելուց հետո նրա ցուցանիշը աննախադեպ անկում է գրանցել՝ հասնելով 23 %-ի։ Այս հարցումների պատասխաններից կարելի է եզրակացնել և առանձնացնել մի քանի կարևոր հանգամանք՝ Նախ այն, որ փաստորեն իրանական հասարակությունը հետաքրքրված է ոչ միայն սեփական սոցիալ-տնտեսական վիճակով, ինչպես այդ մասին մեզ մատուցում են տարատեսակ աղբյուրները, այլև այնպիսի գաղափարներով ինչպիսք են Իսլամական Հեղափոխության պահպանումը, արտահանումը և Իրանի ազդեցության տարածում երկրի սահմաններից դուրս, քանի որ ԻՀՊԿ-ն և մասնավորապես «Ղոդս» ստորաբաժանումը, որի հրամանատարն է Ղ․ Սուլեյմանին, կոչված են հենց այդ գաղափարներին ծառայելու համար։ Հաջորդ՝ նշվում է, որ Ղ․ Սուլեյմանիի վարկանիշի բարձրացմանը, այսպես ասած, անուղղակիորեն նպաստել է թեհրանյան վեջին ահաբեկչությունը։ Այսինքն՝ իրանական հասարակությունը բավականին զգայուն է ահաբեկչությունների նկատմամբ, իսկ Ղ․ Սուլեյմանին տարածաշրջանում և ոչ միայն, ասոցացվում է ահաբեկչության դեմ պայքարի հետ, ինչն Իրանում բարձր են գնահատում։ Երրորդ՝ Մ․Ահմադինեժադի վարկանիշի անկումը խոսում է իրանցիների մեջ հոգևոր առաջնորդ Ա․ Խամենեի խոսքի ահռելի ազդեցության և կշռի մասին, որովհետև գաղտնիք չէ, որ հոգևոր առաջնորդի խոսքերը և վերջինիս հետ ունեցած տարաձայնությունները հիմք հանդիսացան Մ․Ահմադինեժադին զրկելու ընտրություններին մասնակցելու իրավունքից։  #ՄերհարևանԻրանը Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1487024194694408&set=a.143047842425390.28298.100001605248093&type=3&theater ...

    Կարդալ ավելին
  • Իրանում գտնվող ԱՀ մշակույթի նախարարն այսօր այցելել է ԻԻՀ Արդաբիլ նահանգ և Շեյխ Սաֆի ադ-Դին Արդաբիլիի դամբարան։ Այցը գուցե ոչ մի նշանակություն էլ չունենար, եթե այցելողը լիներ ոչ թե ԱՀ, այլ մեկ այլ երկրի մշակույթի նախարար։ Ինչպես գիտենք, Բաքվի բռնատիրական վարչակարգն Իրանի հյուսիսային և հյուսիսարևմտյան շրջանները անվանում է «Հարավային Ադրբեջան»։ Ըստ ականատեսների՝ այդպես է կոչվում նաև ԱՀ ԳԱԱ-ում գործող իրանագիտության ամբիոնը կամ ինստիտուտը։ Գաղտնիք չէ, որ ադրբեջանցիներն Իրանի վերոնշյալ հատվածների հանդեպ ունեն տարածքային նկրտումներ, Սեֆյան արքայատոհմը համարում են ադրբեջանական, արքայատոհմի հիմնադիր Իսմայիլ Ա-ին բնականաբար՝ ադրբեջանցի, դե իսկ Շեյխ Սաֆի ադ-Դին Արդաբիլին էլ շահ Իսմայիլի նախնին էր և Սեֆյան կամ ղզլբաշների եղբայրության հիմնադիրը։ Այս համատեքստում արդեն որոշակի լույս է սփռվում ԱՀ մշակույթ նախարարի՝ հատկապես Արդաբիլ նահանգ և Շեյխ Սաֆի ադ-Դին Արդաբիլիի դամբարան կատարած այցի իրական մտադրությունների վրա։ Բնական է, որ իրանցիները, շատ լավ տեղյակ լինելով այս ամենին, հավանաբար այցը այնպես են կազմակեպել, որ ադրբեջանցի պաշտոնյան, ինչպես ասում է ժողովրդական խոսքը, «աչքե տես, բերնե կարոտ» մնա։ Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/vardanian.aharon/posts/1463517880378373 ...

    Կարդալ ավելին
  • ԱՀ մշակույթի և զբոսաշրջության նախարար Ա․ Գարեևը իրանցի իր գործընկերոջ հետ հանդիպման ժամանակ բավականին տհաճ և անհարմար իրավիճակում է հայտվել և ստիպված է եղել պատասխանել իր համար ոչ այնքան ցանկալի և նպատակահարմար մի քանի հարցերի։ Լրագրողների հետ հանդիպման ընթացքում իրանական պաշտոնական լրատվականներից մեկի լրագրողի այն հարցին, թե ինչպես է եղել, որ «թառ» լարային երաժշտական նվագարանը և «ճոկան» մականախաղը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն գրանցել է ԱՀ-ի անվան դիմաց, երբ բոլորին է հայտնի, որ դրանք իրանական են, ԱՀ մշակույթի և զբոսաշրջության նախարարը պատասխանել է, որ «այդպես են վարվել, որովհետև «ճոկանը» ներկայումս ԱՀ-ում վերանալու եզրին է, քանի որ խաղը խաղացել են «Ղարաբաղյան» ցեղատեսակի նժույգներով, իսկ ներկայումս այդ տարածքը գտնվում է հայկական զորքերի վերահսկողության տակ, ձիերի տեսակն էլ վերանալու եզրին է, հետևաբար մենք դիմեցինք այդ քայլին»։ Բաքվի վարչակարգը ներկայացնող պաշտոնյայից, նման ծիծաղելի և տարրական դասարանում սովորող աշակերտին հարիր պատասխանից բացի, այլ պատասխան չէր էլ կարելի սպասել։  Պարզապես կարող ենք փաստել և ֆիքսել, որ ԱՀ պաշտոնյան չի կարողացել տրամաբանված պատասխան գտնել իրանցի լրագրողի հարցին, հայտնվել է բավականին անհարմար իրավիճակում (ինչը վերջերս ադրբեջանցի պաշտոնյաների հետ Իրանում հաճախ է կրկնվում. հիշենք Ի․ Ալիևի արդարացումների փորձերը Ա․ Խամենեի առջև), արդյունքում ոչ մի նոր բան չի ասել, պարզապես կրկնել է այն տեքստը, որով ժամանակին դիմել են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին՝ ինչպես միշտ, ամենուր և ամեն ինչում մեղադրելով Հայաստանին և հայերին․ «Հայկական» սինդրոմը Ադրբեջանում ամենուր է։ Հ․Գ․Կարծում եմ՝ տեղին է մեջբերել ռուս բանաստեղծ Ալ․ Պուշկինի 1829 թ․ գրված «Из Гафиза (Лагерь при Евфрате)» բանաստեղծությունից մի փոքրիկ հատված, որտեղ գովերգվում է «Ղարաբաղյան նժույգը»։ «Не пленяйся бранной славой, О красавец молодой! Не бросайся в бой кровавый С карабахскою толпой!․․․»  #ՂարաբաղյանՆժույգvsԲաքվիԽավիար ...

    Կարդալ ավելին
  • Վերջին օրերին տարածաշրջանային ԶԼՄ-ներում կրկին ակտիվ շրջանառվում էր «հյուսիս-հարավ» երկաթուղային միջանցքի հարցը։ Պարսկալեզու, սակայն Ադրբեջանական ազդեցության տակ գտնվող որոշ լրատվականներ անընդհատ շրջանառում էին այն թեզը, որ այդ ճանապարհն անպայման պետք է անցնի ԱՀ տարածքով։ Եվ այսօր, ի պատասխան այդ լուրերի, իրանական պաշտոնական լրատվականներից մեկը «Ղազվին-Ռաշթ․ գիլանցիների երազանքը» վերտառությամբ մի հոդված է հրապարակել, որտեղ ամենայն մանրամասնությամբ ներկայացվում է Ղազվին-Ռաշթ երկաթուղագծի կառուցումը՝ իր ուղղություններով, կայարաններով, դժվարություններով, բարդություններով և իհարկե գնով։ Հոդվածում մասնավորապես նշվում է, որպեսզի Ղազվին-Ռաշթ ուղղությունը միջազգային նշանակություն ձեռք բերի, պետք է կառուցվի ընդհանուր 388 կմ երկարությամբ երկաթուղի՝ այսինքն Ռաշթից շարունակվի մինչև Ասթարա։ Այնինչ ընդամենը 156 կմ-ի կառուցման համար հարկարավոր է 2500 մլրդ թուման՝ (մոտ 700 մլն դոլար), դե պատկերացրեք, թե ամբողջ երկաթուղին կառուցելու համար ինչքան գումար է հարկավոր ու սա այն դեպքում, երբ ԻԻՀ հոգևոր առաջնորդը երկրի տնտեսությունը հայտարարել է «դիմադրող տնտեսություն» և հորդորել գործադիր իշխանությանը լինել ավելի խնայող։ Ղազվին-Ռաշթ երկաթուղին ամենայն հավանականությամբ կկառուցվի, սակայն եթե այս երկաթուղու շինարարությունը երբևէ ավարտվի էլ, ապա Ադրբեջանական Հանրապետությանը չի միանա կամ կմիանա այն դեպքում, երբ այդ երկիրը Իրանի համար լինի կամ դառնա այնպիսին, ինչպիսիք ներկայում Աֆղանստանը, Սիրիան կամ Լիբանանն են։ Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/vardanian.aharon/posts/1454642521265909 ...

    Կարդալ ավելին

ՖԲՀ

Քաղաքականություն