• Կարեն Վերանյան
  • Մինսկի խմբի ամերիկացի համանախագահ Ռիչարդ Հոգլանդի` արցախյան հիմնախնդրի կարգավորման շուրջ հրապարակած հիմնական կետերը ուղղակիորեն արտացոլում են ԱՄՆ և ՌԴ միջև հարաբերություններում առկա լարվածության խորացման միտումը և թերևս ոչ ավելին. Դրանք ըստ էության չեն կարող ունենալ որևէ լուրջ և հեռանկարային ազդեցություն հակամարտության կարգավորման հարցում` մի քանի հիմնական պատճառներից ելնելով. 1. Նախ` Հոգլանդի հրապարակած կետերը արտահայտում են արցախյան հիմնախնդրի կարգավորման միայն ամերիկյան մոտեցումը, ինչն արդեն դուրս է գալիս ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահության ձևաչափից.  2. Հիմնական կետերը հրապարակվեցին Սոչիում Սարգսյան-Պուտին հանդիպման ֆոնին և իր բովանդակությամբ ունեին ադրբեջանական կողմի շահերին համահունչ շեշտադրումներ. Այստեղից կարելի է ենթադրել, որ այդ վերը հիշատակված հանդիպումը կամ միգուցե հանդիպման ընթացքում քննարկվող հարցերի օրակարգը մտահոգության առիթ են եղել Վաշինգտոնում. 3. Նախքան հիմնական կետերի հրապարակումը դեռևս ս.թ. օգոստոսի առաջին կեսին նույն Հոգլանդը հարցազրույց էր տվել Ամերիկայի ձայն ռադիոկայանին, որում անդրադարձել էր արցախյան հիմնախնդրի կարգավորման նպատակով վստահության մթնոլորտի ամրապնդմանն ուղղված քայլերի նախաձեռնման անհրաժեշտության, ռազմական բախումների հնարավորության նվազեցման հարցերին. Նկատենք, որ 2016-ի ապրիլյան ռազմական գործողություններից հետո Վիեննայում և Սանկտ Պետերբուրգում Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպումների ժամանակ շփման գծում խախտումների քննության մեխանիզմների ներդրման շուրջ ձեռքբերված պայմանավորվածությունների իրականացման հարցում շահագրգռված է հիմնականում հայկական կողմը` ի տարբերություն Ադրբեջանի, որը ամեն կերպ խոչընդոտում է այդ հանաձայնությունները. Ասել է թե, Հոգլանդի հարցազրույցի և հրապարակած կարգավորման հիմնական կետերի միջև շոշափելի են շեշտադրումների տարբերությունները, ինչը խոսում է կամ հարցազրույցի համատեքստում ամերիկյան կողմի որոշակի սպասելիքների չարդարացման, կամ ռուս-ամերիկյան հարաբերությունների` հակասությունների ու շահերի բևեռացման նոր փուլ մտնելու մասին. 4. Չմոռանանք, որ սեպտեմբերի կեսերին Նյու Յորքում Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների միջև նախատեսվում է հերթական հանդիպումը, որի նախաշեմին թե ամերիկյան, թե ռուսական կողմը ձգտում է ամրապնդել իր դիրքը և հանդիպումից առաջ ունենալ հնարավորինս շահեկան և նպաստավոր իրավիճակ. Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=2007142542849683&id=100006618695607 ...

    Կարդալ ավելին
  • Ադրբեջանը շարունակում է ռազմական տեխնիկա կուտակել Նախիջևանում. Համացանցում է հայտնվել Նախիջևանում ադրբեջանցիների կողմից ռուսական ՍՈւ-25 ռազմական ինքնաթիռների ուսումնական թռիչքները ցուցադրող տեսանյութը. Այս տեղեկատվությունը ևս մեկ անգամ հերքում է փորձագիտական-զինվորական այն տեսակետը, որ վերջին շրջանում նախիջևանյան ուղղությամբ ադրբեջանական ռազմական տեխնիկայի կուտակումները ունեն գլխավորապես պաշտպանական առաքելություն` Հայաստանի կողմից հնարավոր ռազմական գործողությունների ձեռնարկման չեզոքացման նպատակով. ՍՈւ-25 ռազմական ինքնաթիռների ցուցադրական թռիչքները, որոնք նախատեսված են մարտի դաշտում ցամաքային զորքերի աջակցման նպատակով, լուրջ մարտահրավեր պետք է համարել Հայաստանի մայրաքաղաքի անվտանգության ապահովման տեսանկյունից. Կարևորագույն հարցերից մեկն էլ անշուշտ վերաբերում է հնարավոր ռազմական սպառնալիքի պարագայում Մեծամորի ԱԷԿ-ի անվտանգության ապահովման արդյունավետության և մեր համարժեք գործողությունների խնդրին. Եվս մեկ անգամ փաստենք, որ Նախիջևանի ռազմականացումը կրում է գերազանցապես հարձակողական նշանակություն և իրատեսաբար լուրջ սպառնալիք է ներկայացնում Հայաստանի պաշտպանական անվտանգությանը. Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=2006741026223168&id=100006618695607 ...

    Կարդալ ավելին
  • Ադրբեջանի կողմից արհեստականորեն փորձ է կատարվում արցախյան անմիջական հակամարտությանը կամ մարտական գործողություններին, հակառակ կողմի մարտական դիրքերի ուղղությամբ զինատեսակների փորձարկումներին այլ երկրների մասնակցությունը փաստագրել. Այս գործելաոճով ադրբեջանական կողմը ձգտում է արցախյան հակամարտության ռազմաքաղաքական բաղադրիչը հնարավորինս միջազգայնացնել` այն կապակցելով մասնավորապես մերձավորարևելյան տարածաշրջանում առկա հիմնախնդիրներով. Հայտնի է, որ արցախյան հիմնախնդրի կարգավորման գործընթացում այլ երկրների ներգրավման հարցը մտահոգում է նախևառաջ իրանական կողմին` առաջին հերթին ի նկատի ունենալով Թուրքիային, ինչպես և Իսրայելին. Ադրբեջանի կողմից ձեռքբերված իսրայելական արտադրության ԱԹՍ-երի` իսրայելցի օպերատորների մասնակցությամբ հայկական մարտական դիրքերի ուղղությամբ փորձարկմանը մասնակցելու` ադրբեջանական կողմի պահանջը հաստատում է Ալիևի կողմից վերը նշված մարտավարությունը. Սա լավ հնարավորություն է Ալիևի համար Իսրայել-Իրան հակամարտությունը փորձարկել կամ տեղափոխել նաև արցախյան հակամարտության դաշտ, ինչը բացի ադրբեջանական կողմից, շահավետ չէ կողմերից ոչ մեկին: Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=2004063333157604&id=100006618695607 ...

    Կարդալ ավելին
  • ՌԴ նախագահի հետ հանդիպումից հետո Թրամփը լավ հնարավորություն ուներ բարելավելով հարաբերությունները Մոսկվայի հետ` լուրջ քայլեր ձեռնարկել մերձավորարևելյան ռազմաքաղաքական քաոսը և սիրիական ճգնաժամը հաղթահարելու համար: Սակայն նախագահ Թրամփի կողմից ՌԴ նկատմամբ նոր պատժամիջոցների կիրառման նախաձեռնությունը գալիս է վկայելու առաջիկա տարիներին նույնպես միջազգային հարաբերություններում առկա լարվածության խորացման, «պայթյունավտանգ» և անկայուն տարածաշրջաններում ռազմական բախումների ու հակամարտությունների սրացման միտումների մասին: ՌԴ նկատմամբ Սպիտակ տան նոր պատժամիջոցների սահմանումն ու կիրառումը շատ ավելի վտանգավոր և միևնույն ժամանակ անկանխատեսելի միջազգային տնտեսական, ռազմաքաղաքական հետևանքներ կարող է ունենալ, քան Օբամայի իշխանության շրջանում էր: Չլինելով քաղաքական գործիչ` Թրամփի գործողություններում մեծանում է այդ իսկ գործողությունների հնարավոր հետևանքների կառավարման կամ հաղթահարման հարցում սխալվելու հնարավորության սահմանը կամ որոշումների կայացման հարցում նախագահական ադմինիստրացիայի և նրան մոտ կանգնած առավել ազդեցիկ ներկայացուցիչների ազդեցության ուժեղացման հնարավորությունը: Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1999083916988879&id=100006618695607 ...

    Կարդալ ավելին
  • Ադրբեջանի նախագահ Ալիևի որդու հիվանդության և Իսրայելում նրա բուժման, Մեհրիբան Ալիևի և որդու կողմից Իսրայելում իրականացված շուրջ $ 600 մլն ներդրումների, նրանց կողմից իսրայելական Հայֆա քաղաքում $6 մլն արժողությամբ առանձնատան ձեռքբերման վերաբերյալ տեղեկատվության` իսրայելական պաշտոնական աղբյուրների կողմից լուսաբանումը թերևս կարելի է համարել իսրայելական կողմից տեղեկատվության միտումնավոր արտահոսք. Այդ եզրահանգման համար հիմք է ծառայում այն հանգամանքը, որ արտերկրում ալիևյան ընտանիքի ֆինանսական հսկայածավալ կարողությունների կուտակման վերաբերյալ տեղեկատվության արտահոսքերը մեկ անգամ չեն մեծ աղմուկ բարձրացրել, ինչը հանդիսացել է ադրբեջանական հասարակությունում դժգոհությունների պատճառ: Ուստի Իսրայելում Մեհրիբան Ալիևայի իրականացրած ներդրումների, առավելևս նրա որդու հիվանդության և բուժման մասին տեղեկատվությունը պետք է որ անհասանելի մնար լրատվամիջոցներին ու հանրությանը. Սակայն իրականությունն այն է, որ իսրայելական կողմը միակողմանիորեն բացում է փակագծերը, մնում է պարզել ինչու. Սցենարներից մեկի համաձայն, սա կարող է պայմանավորված լինել վերջին շրջանում հայ-իսրայելական հարաբերությունների զարգացման միտումների հետ, ինչի առնչությամբ Ալիևը կարող էր իսրայելական կողմին նախապես արտահայտած լիներ իր դժգոհությունը. Պատահական չէր, որ ալիևների ընտանիքի հետ կապված վերոնշյալ տեղեկատվությունը զուգադիպեց Իսրայելի Տարածքային համագործակցության նախարարի` օրերս Հայաստան կատարած պետական պաշտոնական այցելության հետ. Եթե հետևենք այս վարկածի տրամաբանությանը, ապա կարող ենք արձանագրել Ադրբեջան-Իսրայել համագործակցությունում դրսևորված առաջին բացահայտ հակասությունները. Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1997705343793403&id=100006618695607 ...

    Կարդալ ավելին
  • Չնայած չեմ լսում Սպիտակցի Հայկոյին կամ Սուպեր Սաքոյին, բայց իրենց համատեղ երգին մասնագիտական տեսանկյունից մոտենում եմ խիստ դրական։  Ինչպես գիտենք, երգը դարձել է հիթ Թուրքիայում, արաբական մի շարք երկրներում, իսկ այս երևույթը մասնագիտական գրականությունում հայտնի է որպես «փափուկ ուժ», երբ քո երկրի համաշխարհային ազդեցությունը կամ միջազգային կշիռը բարձրացնում ես մշակույթի, հոգևոր արժեքների, ոչ նյութական գործոնների միջոցով։ «Փափուկ ուժ»-ը բնորոշում է պետության ոչ նյութական, հոգևոր պոտենցիալը, որը չի կարող հաշվարկվել գծային ու ստանդարտ չափորոշիչներով։ «Փափուկ ուժի» դիվանագիտության ոլորտում մեծ հաջողություններ են արձանագրել արևմտյան զարգացած երկրները, Չինաստանը։  Վերադառնանք հայտնի երգին։ Ճիշտ է, մեր հայազգի երգիչներն իրենց հերթական ստեղծագործությունը ստեղծելիս դժվար թե առաջնորդված լինեն մասնագիտական այս «դիվանագիտությամբ», սակայն փաստ է, որ զգալի դեր են ունեցել Հայաստանի բրենդինգի գործում` հայոց լեզվի և Հայաստանի՝ որպես պետության։ Ժամանակակից աշխարհում ահա այս միջոցներով կարելի է տիրել աշխարհին, տվյալ դեպքում մենք` Թուրքիային։ Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1990012454562692&id=100006618695607 ...

    Կարդալ ավելին
  • Բավականին իրատեսական փորձագիտական տեսակետ կա, որի համաձայն վերջին մի քանի տարիների կտրվածքով Իսրայելի մերձավորարևելյան քաղաքականությունը ուղղված է եղել ոչ այնքան տարածաշրջանում Իրանի ազդեցության նվազեցմանը, որքան ռազմաքաղաքական հարթությունում Թուրքիայի թուլացմանն ու մեկուսացմանը։   Այս փորձագիտական մոտեցման կողմնակիցները գտնում են, որ վերջին շրջանում Իսրայելի մերձավորարևելյան ռազմավարության նախկին գերակայությունները որոշակի փոփոխությունների են ենթարկվել։   Այս համատեքստում բավական հետաքրքիր էր Իսրայելի, Հունաստանի և Կիպրոսի միջև ռազմավարական երկխոսության հաստատման իրողությունը, ինչի արդյունքում կողմերը սերտորեն սկսել են համագործակցել ինչպես տնտեսական-էներգետիկ, այնպես էլ ռազմական, կիբերանվտանգության, գիտակրթական ոլորտներում։ Եռակողմ այս նոր 'առանցքը', հաշվի առնելով Թուրքիայի և Իսրայելի միջև ռազմավարական համագործակցության վաղեմի բարձր մակարդակը, մինչև վերջերս կարող էր համարվել թերևս ուտոպիայի ժանրից։ Իսրայելի, Հունաստանի և Կիպրոսի ղեկավարությունները պայմանավորվածություն են ձեռքբերել նաև սփյուռքի համայնքների միջև երկխոսության հաստատման հարցերի շուրջ։   Թուրքիայի թուլացման իսրայելական ռազմավարությունում կարևոր նշանակություն ունի նաև Ադրբեջանի, ՌԴ և Ղազախստանի հետ համագործակցության խորացումը։   Եթե հետևենք նույն այդ փորձագիտական մոտեցման տրամաբանությանը, ապա Հայաստանի և Իսրայելի միջև հարաբերությունների զարգացման ներկայիս միտումները նույնպես ունեն բավական մեծ պոտենցիալ։ Համենայն դեպս դա շահավետ է առաջին հերթին հայկական կողմի համար` այս տեսանկյունից ևս։ Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1985728961657708&id=100006618695607 ...

    Կարդալ ավելին
  • Երկու դիտարկում ՀՀ զինված ուժերում պաշտոնյաների որդիների զինծառայության հարցի հետ կապված` իսրայելական փորձի օրինակով.  Նախ` Իսրայելի պաշտպանության բանակում երկրի քաղաքական վերնախավի ներկայացուցիչների որդիների կամ դուստրերի զինծառայությունը հանդիսանում է քաղաքական վերնախավում այդ պաշտոնյաների իշխանական-քաղաքական դիրքերի պահպանման երաշխիք. Ընդ որում, ինչպես ցույց է տալիս վիճակագրությունը, բարձրաստիճան պաշտոնյաների որդիները, որպես կանոն, զինծառայության են անցնում հատուկ ստորաբաժանումներում. Ասել է թե, տվյալ բարձրաստիճան պաշտոնյան, ազատելով իր որդուն կամ դստերը պարտադիր ժամկետային զինծառայությունից, հասարակության շրջանում և պետական համակարգում կունենա անվստահություն, ինչն էլ իվերջո հանգեցնում է տվյալ պաշտոնից նրա ազատմանը և առհասարակ զրկում նրան պետական համակարգում առաջխաղացման հնարավորությունից. Ուստի Իսրայել պետության յուրաքանչյուր բարձրաստիճան պաշտոնյա անձնապես շահագրգռված է իր սերունդների զինծառայության ապահովման հարցում, շահագրգիռ են նաև պաշտոնյաների որդիները, քանզի զինծառայությունը երկրի յուրաքանչյուր քաղաքացու համար հանդիսանում է հասարակական-քաղաքական, կրթական ոլորտներում առաջխաղացման կարևորագույն հարթակ. Երկրորդ` հայ հասարակությունում ներկայում ակտիվ քննարկման թեմա է հանդիսանում պաշտոնյաների որդիների զինծառայության և մասնավորաբար սահմանային զինծառայության հարցը. Կրկին անդրադառնալով իսրայելական փորձին` նշեմ, որ Իսրայելում սահմանապահ զորքերում և առհասարակ մարտական ստորաբաժանումներում զինծառայությունը ենթադրում է երկարամյա զինվորական մասնագիտացում, որի արդյունքում մարտական գործողություններ իրականացնելու իրավունք ունեն միայն պրոֆեսիոնալները.  Մեր իրականությունում տարբեր օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ պատճառներով սահմանային զինծառայությունում և մարտական ստորաբաժանումներում ներգրավված են հիմնականում երիտասարդները, որոնք զինվորական փորձ հաճախ ձեռք են բերում հենց գործողությունների իրականացման ընթացքում.  Կարծում եմ, Ազգ-բանակ հայեցակարգը կոչված է առաջնակարգ կերպով լուծելու այս ակտուալ հարցերը, այդ ուղղությամբ արդեն տեսանելի են որոշակի արդյունքներ: Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1981857298711541&id=100006618695607 ...

    Կարդալ ավելին
  • Տրամաբանական և միաժամանակ արդարացված կլինի, եթե հայկական կողմի անհամարժեք գործողությունների արդյունքում հակառակորդը կրի ավելի քանի 100 զոհ, ինչպես և ունենա տարածքային կորուստներ։  Մեզ հարկավոր է վերջնական հետևություններ կատարել առ այն, որ ներկայումս միջազգային հանրությունը որոշիչ դեր չի կարող խաղալ արցախյան սահմանային միջադեպերի կանխման և, առհասարակ, հակամարտության կարգավորման հարցում օբյեկտիվ արձագանքման ու գնահատականների առնչությամբ։ Հարավսլավական-ալբանական սցենարի կրկնություն դժվար թե միջազգային հանրությունը թույլատրի Արցախի պարագայում, քանի որ դա տեղի կունենա ՌԴ սահմանների անմիջական հարևանությամբ։ Իսկ նման սցենարային իրավիճակ կարող է ստեղծվել միայն արտաքին հիմնական դերակատարների տեսանկյունից, պայմանական ասած, հնարավորինս «չեզոք գոտիներում»։ Ուստի, ամենևին էլ նպատակ չունենալով ռազմատենչ կոչեր ու հայտարարություններ անելու, հակամարտության ելքը, այնուամենայնիվ, առաջիկայում կշարունակի լուծվել միմիայն ռազմական ճանապարհով։  Իսկ ստեղծված իրավիճակում հակառակորդին հնարավորինս երկարաժամկետ լռեցնելու համար հարկավոր է հասցնել խորքային հարվածներ` պատճառելով մարդկային, տարածքային և նյութական լուրջ կամ աննախադեպ կորուստներ։ Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1974307006133237&id=100006618695607&pnref=story ...

    Կարդալ ավելին
  • 2008թ. Իսրայելում անցկացվեց սոցիոլոգիական հետազոտություն` պարզելու Իսրայելի հրեա բնակչության շրջանում հայրենասիրության հիմնական բաղադրիչները կամ արժեքներն ըստ իրենց կարևորության աստիճանավորման։ Արդյունքներն իսկապես հետաքրքիր են: Առանձնացվում են հարցման 10 հիմնական կետերը, որոնք են` 1. սեր առ հայրենիք – 92%,  2. «պետության համար կռվելու պատրաստակամության»  կարևորության գիտակցում - 90,5%,  3. եբրայերեն – 89%,  4. «Իսրայելի պաշտպանության ուժերի զոհված զինվորականների հիշատակի օրվա ազդարարման» խորհրդանիշի կարևորության գիտակցում – 88%, 5. Երուսաղեմ – 88%,  6. հրեական ինքնության հպարտություն – 88%,  7. բնակություն Իսրայելում – 86%,  8. պետության համար կռվելու անհատական պատրաստակամություն – 85,5%,  9. պետության տեխնոլոգիական և գիտական ձեռքբերումներով հպարտություն – 82,5%,  10. քվեարկություն ընտրություններում – 82%։ Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1940638046166800 ...

    Կարդալ ավելին
Загрузка...

ՖԲՀ

Քաղաքականություն