• Կարեն Վերանյան
  • Չնայած չեմ լսում Սպիտակցի Հայկոյին կամ Սուպեր Սաքոյին, բայց իրենց համատեղ երգին մասնագիտական տեսանկյունից մոտենում եմ խիստ դրական։  Ինչպես գիտենք, երգը դարձել է հիթ Թուրքիայում, արաբական մի շարք երկրներում, իսկ այս երևույթը մասնագիտական գրականությունում հայտնի է որպես «փափուկ ուժ», երբ քո երկրի համաշխարհային ազդեցությունը կամ միջազգային կշիռը բարձրացնում ես մշակույթի, հոգևոր արժեքների, ոչ նյութական գործոնների միջոցով։ «Փափուկ ուժ»-ը բնորոշում է պետության ոչ նյութական, հոգևոր պոտենցիալը, որը չի կարող հաշվարկվել գծային ու ստանդարտ չափորոշիչներով։ «Փափուկ ուժի» դիվանագիտության ոլորտում մեծ հաջողություններ են արձանագրել արևմտյան զարգացած երկրները, Չինաստանը։  Վերադառնանք հայտնի երգին։ Ճիշտ է, մեր հայազգի երգիչներն իրենց հերթական ստեղծագործությունը ստեղծելիս դժվար թե առաջնորդված լինեն մասնագիտական այս «դիվանագիտությամբ», սակայն փաստ է, որ զգալի դեր են ունեցել Հայաստանի բրենդինգի գործում` հայոց լեզվի և Հայաստանի՝ որպես պետության։ Ժամանակակից աշխարհում ահա այս միջոցներով կարելի է տիրել աշխարհին, տվյալ դեպքում մենք` Թուրքիային։ Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1990012454562692&id=100006618695607 ...

    Կարդալ ավելին
  • Բավականին իրատեսական փորձագիտական տեսակետ կա, որի համաձայն վերջին մի քանի տարիների կտրվածքով Իսրայելի մերձավորարևելյան քաղաքականությունը ուղղված է եղել ոչ այնքան տարածաշրջանում Իրանի ազդեցության նվազեցմանը, որքան ռազմաքաղաքական հարթությունում Թուրքիայի թուլացմանն ու մեկուսացմանը։   Այս փորձագիտական մոտեցման կողմնակիցները գտնում են, որ վերջին շրջանում Իսրայելի մերձավորարևելյան ռազմավարության նախկին գերակայությունները որոշակի փոփոխությունների են ենթարկվել։   Այս համատեքստում բավական հետաքրքիր էր Իսրայելի, Հունաստանի և Կիպրոսի միջև ռազմավարական երկխոսության հաստատման իրողությունը, ինչի արդյունքում կողմերը սերտորեն սկսել են համագործակցել ինչպես տնտեսական-էներգետիկ, այնպես էլ ռազմական, կիբերանվտանգության, գիտակրթական ոլորտներում։ Եռակողմ այս նոր 'առանցքը', հաշվի առնելով Թուրքիայի և Իսրայելի միջև ռազմավարական համագործակցության վաղեմի բարձր մակարդակը, մինչև վերջերս կարող էր համարվել թերևս ուտոպիայի ժանրից։ Իսրայելի, Հունաստանի և Կիպրոսի ղեկավարությունները պայմանավորվածություն են ձեռքբերել նաև սփյուռքի համայնքների միջև երկխոսության հաստատման հարցերի շուրջ։   Թուրքիայի թուլացման իսրայելական ռազմավարությունում կարևոր նշանակություն ունի նաև Ադրբեջանի, ՌԴ և Ղազախստանի հետ համագործակցության խորացումը։   Եթե հետևենք նույն այդ փորձագիտական մոտեցման տրամաբանությանը, ապա Հայաստանի և Իսրայելի միջև հարաբերությունների զարգացման ներկայիս միտումները նույնպես ունեն բավական մեծ պոտենցիալ։ Համենայն դեպս դա շահավետ է առաջին հերթին հայկական կողմի համար` այս տեսանկյունից ևս։ Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1985728961657708&id=100006618695607 ...

    Կարդալ ավելին
  • Երկու դիտարկում ՀՀ զինված ուժերում պաշտոնյաների որդիների զինծառայության հարցի հետ կապված` իսրայելական փորձի օրինակով.  Նախ` Իսրայելի պաշտպանության բանակում երկրի քաղաքական վերնախավի ներկայացուցիչների որդիների կամ դուստրերի զինծառայությունը հանդիսանում է քաղաքական վերնախավում այդ պաշտոնյաների իշխանական-քաղաքական դիրքերի պահպանման երաշխիք. Ընդ որում, ինչպես ցույց է տալիս վիճակագրությունը, բարձրաստիճան պաշտոնյաների որդիները, որպես կանոն, զինծառայության են անցնում հատուկ ստորաբաժանումներում. Ասել է թե, տվյալ բարձրաստիճան պաշտոնյան, ազատելով իր որդուն կամ դստերը պարտադիր ժամկետային զինծառայությունից, հասարակության շրջանում և պետական համակարգում կունենա անվստահություն, ինչն էլ իվերջո հանգեցնում է տվյալ պաշտոնից նրա ազատմանը և առհասարակ զրկում նրան պետական համակարգում առաջխաղացման հնարավորությունից. Ուստի Իսրայել պետության յուրաքանչյուր բարձրաստիճան պաշտոնյա անձնապես շահագրգռված է իր սերունդների զինծառայության ապահովման հարցում, շահագրգիռ են նաև պաշտոնյաների որդիները, քանզի զինծառայությունը երկրի յուրաքանչյուր քաղաքացու համար հանդիսանում է հասարակական-քաղաքական, կրթական ոլորտներում առաջխաղացման կարևորագույն հարթակ. Երկրորդ` հայ հասարակությունում ներկայում ակտիվ քննարկման թեմա է հանդիսանում պաշտոնյաների որդիների զինծառայության և մասնավորաբար սահմանային զինծառայության հարցը. Կրկին անդրադառնալով իսրայելական փորձին` նշեմ, որ Իսրայելում սահմանապահ զորքերում և առհասարակ մարտական ստորաբաժանումներում զինծառայությունը ենթադրում է երկարամյա զինվորական մասնագիտացում, որի արդյունքում մարտական գործողություններ իրականացնելու իրավունք ունեն միայն պրոֆեսիոնալները.  Մեր իրականությունում տարբեր օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ պատճառներով սահմանային զինծառայությունում և մարտական ստորաբաժանումներում ներգրավված են հիմնականում երիտասարդները, որոնք զինվորական փորձ հաճախ ձեռք են բերում հենց գործողությունների իրականացման ընթացքում.  Կարծում եմ, Ազգ-բանակ հայեցակարգը կոչված է առաջնակարգ կերպով լուծելու այս ակտուալ հարցերը, այդ ուղղությամբ արդեն տեսանելի են որոշակի արդյունքներ: Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1981857298711541&id=100006618695607 ...

    Կարդալ ավելին
  • Տրամաբանական և միաժամանակ արդարացված կլինի, եթե հայկական կողմի անհամարժեք գործողությունների արդյունքում հակառակորդը կրի ավելի քանի 100 զոհ, ինչպես և ունենա տարածքային կորուստներ։  Մեզ հարկավոր է վերջնական հետևություններ կատարել առ այն, որ ներկայումս միջազգային հանրությունը որոշիչ դեր չի կարող խաղալ արցախյան սահմանային միջադեպերի կանխման և, առհասարակ, հակամարտության կարգավորման հարցում օբյեկտիվ արձագանքման ու գնահատականների առնչությամբ։ Հարավսլավական-ալբանական սցենարի կրկնություն դժվար թե միջազգային հանրությունը թույլատրի Արցախի պարագայում, քանի որ դա տեղի կունենա ՌԴ սահմանների անմիջական հարևանությամբ։ Իսկ նման սցենարային իրավիճակ կարող է ստեղծվել միայն արտաքին հիմնական դերակատարների տեսանկյունից, պայմանական ասած, հնարավորինս «չեզոք գոտիներում»։ Ուստի, ամենևին էլ նպատակ չունենալով ռազմատենչ կոչեր ու հայտարարություններ անելու, հակամարտության ելքը, այնուամենայնիվ, առաջիկայում կշարունակի լուծվել միմիայն ռազմական ճանապարհով։  Իսկ ստեղծված իրավիճակում հակառակորդին հնարավորինս երկարաժամկետ լռեցնելու համար հարկավոր է հասցնել խորքային հարվածներ` պատճառելով մարդկային, տարածքային և նյութական լուրջ կամ աննախադեպ կորուստներ։ Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1974307006133237&id=100006618695607&pnref=story ...

    Կարդալ ավելին
  • 2008թ. Իսրայելում անցկացվեց սոցիոլոգիական հետազոտություն` պարզելու Իսրայելի հրեա բնակչության շրջանում հայրենասիրության հիմնական բաղադրիչները կամ արժեքներն ըստ իրենց կարևորության աստիճանավորման։ Արդյունքներն իսկապես հետաքրքիր են: Առանձնացվում են հարցման 10 հիմնական կետերը, որոնք են` 1. սեր առ հայրենիք – 92%,  2. «պետության համար կռվելու պատրաստակամության»  կարևորության գիտակցում - 90,5%,  3. եբրայերեն – 89%,  4. «Իսրայելի պաշտպանության ուժերի զոհված զինվորականների հիշատակի օրվա ազդարարման» խորհրդանիշի կարևորության գիտակցում – 88%, 5. Երուսաղեմ – 88%,  6. հրեական ինքնության հպարտություն – 88%,  7. բնակություն Իսրայելում – 86%,  8. պետության համար կռվելու անհատական պատրաստակամություն – 85,5%,  9. պետության տեխնոլոգիական և գիտական ձեռքբերումներով հպարտություն – 82,5%,  10. քվեարկություն ընտրություններում – 82%։ Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1940638046166800 ...

    Կարդալ ավելին
  • Ապրիլի վերջին Համաս խմբավորումը նախատեսում է հրապարակել իր նոր խարտիան, որը փոխարինելու է գալիս դեռևս 30 տարի առաջ զինյալ խմբավորման կողմից ընդունված փաստաթղթին: Նոր փաստաթղթում Համասը ներկայանում է որպես առավել ինքնուրույն զինյալ կազմակերպություն: Փաստաթղթի համաձայն, Համաս-ը նպատակ չի հետապնդում ներքաշվել ներքին իսլամական ու արաբական հիմնախնդիրների մեջ, այլ գլխավորապես միտված է կենտրոնանալ պաղեստինյան հիմնահարցի շուրջ: Որոշ ոչ պաշտոնական տվյալների համաձայն, խմբավորման նոր խարտիայում պաղեստինյան հարցում առանձնացվում է խմբավորման բավական կոշտ սկզբունքայնությունը` ընդհուպ մինչև Պաղեստին պետության ճանաչումը 1967թ: սահմաններով, ռազմական պայքարի շարունակության ապահովումը: Նոր փաստաթղթում Համաս խմբավորումը հստակեցնում է, որ պայքարելու է ոչ թե հրեա ժողովրդի, այլ սիոնիստների դեմ: Բավական ուշագրավ պետք է համարել նաև խարտիայի հրապարակման ժամանակաշրջանը, երբ մերձավորարևելյան տարածաշրջանում առավել ակտիվացել են Իրանն ու Իսրայելը, որոնք փորձում են դրսևորել համեմատաբար ինքնուրույն ռազմաքաղաքական դիրքորոշումներ: Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1936053589958579 ...

    Կարդալ ավելին
  • Չեն դադարում Թուրքիայի ներսում ազգային քաղաքական հարթությունում ընթացող պառակտումները, ինչի հետևանքով երկիրը կանոնավոր կերպով գտնվում է պետականության ու տարածքային ամբողջականության պահպանման սպառնալիքների տակ: Մերձավորարևելյան զարգացումների ու վերադասավորումների համատեքստում նոր հնարավորություններ են ստանում Թուրքիայի ու նրա սահմաններից դուրս գտնվող քրդական շարժումները: Թուրքիայի համար լրջագույն խնդիրներ կան, այդ թվում և՝ արտաքին` տարածաշրջանային ու միջազգային հարաբերություններում:  Դեռևս անհասկանալի է Դ․ Թրամփի վարչակազմի դիրքորոշումը Թուրքիայի նկատմամբ, իսկ այս անորոշությունն իր հերթին Թուրքիան դարձնում է առավել խոցելի, հետևաբար և ավելի անկանխատեսելի միջազգային հանրության համար:  Խորանում են հակասությունները ԵՄ-Թուրքիա հարաբերություններում: ԵՄ-ում ակտիվացած հակաթուրքական շարժումը նոր թափ է ստանում` ընդլայնելով տարածման սահմանները: Գերմանիան հերթական անգամ մերժում տվեց Անկարային սպառազինությունների արտահանման հարցում:  Արևմուտքի համար Թուրքիան վաղուց արդեն դադարել է լինել վստահելի գործընկեր: Թուրքիայի ու Արևմուտքի հակասություններն ակնհայտ են նաև Հյուսիսատլանտյան դաշինքի շրջանակներում համագործակցության հարթությունում: Թուրքական կողմը նյութական ու մարդկային կորուստներ է կրում նաև սիրիական զարգացումներում: Այս ամենը հաստատում է այն միտքը, որ Թուրքիան աստիճանաբար ընթանում է ինքնամեկուսացման ճանապարհով, ինչը մեծացնում է Թուրքիայի խոցելիության շրջանակները. արդյունքում Անկարան դառնում է անկանխատեսելի միջազգային հանրության համար: Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=193060851050308 ...

    Կարդալ ավելին
  • Թուրք-նիդեռլանդական հարաբերությունների սառեցումը խոսում է ԵՄ-ում Թուրքիայի նկատմամբ առկա ներկայիս քաղաքական բացասական ընդհանուր դիրքորոշման մասին: Նիդեռլանդների հետ հարաբերությունների սրման հետևանքով Թուրքիայում ակտիվանում են հակաեվրոպական հասարակական տրամադրությունները, անցկացվում բողոքի երթեր` ուղեկցվելով բռնություններով:  Չի բացառվում, որ Թուրքիայում գտնվող եվրոպացիների նկատմամբ բռնությունների ալիքը դոմինոյի էֆեկտով խորացնի հակաթուրքական տրամադրությունները ոչ միայն Նիդեռլանդներում, այլև տարածում գտնի եվրոպական մյուս երկրներում:  Հայտնի է, որ ԵՄ հասարակական տարբեր շերտերում աստիճանաբար ընդլայնվում են ազգայնական շարժումները` պայմանավորված դեպի ԵՄ ներգաղթյալների կանոնավոր հոսքերի հետ:  Հավանականություն կա, որ թուրք-նիդեռլանդական հակասությունները մասամբ կարող են միավորել ԵՄ հասարակական ազգայնական տրամադրությունները թուրքական վեկտորի ուղղությամբ:  Կարծում եմ, ԵՄ հայկական լոբբիստական խմբերն ու կազմակերպությունները նույնպես այստեղ անելիքներ ունեն: Նամանավանդ, որ հակաթուրքական ալիքը կարող է տարածվել նաև Ադրբեջանի վրա, որը ԵՄ-ում ասոցացվում է Թուրքիայի հետ:  Ի դեպ, հարցի առնչությամբ ուշագրավ է, որ Ֆրանսիա կատարած այցելության ընթացքում Ալիևին դիմավորել է երկրի գյուղատնտեսության նախարարը: Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1925798430984095 ...

    Կարդալ ավելին
  • Էրդողան-Պուտին հանդիպումից Ալիևի ակնկալիքները այդպես էլ չարդարացան: Հանդիպման ընթացքում կողմերը քննարկել են հիմնականում սիրիական ճգնաժամի կարգավորման հարցում ռազմաքաղաքական համագործակցության և երկկողմ տնտեսական, անվտանգության ոլորտներում գործակցության զարգացման հարցեր:  Հանդիպման արդյունքները լուսաբանող պաշտոնական հաղորդագրություններում արցախյան հիմնախնդրի վերաբերյալ առանձնակի քննարկում տեղի չի ունեցել: Սա թույլ է տալիս ենթադրել, որ միգուցե կողմերը բանավոր պայմանավորվածություն ունեն առժամանակ շրջանցել արցախյան հիմնախնդիրը և առավել կենտրոնացնել ջանքերը մերձավորարևելյան տարածաշրջանում առկա խնդիրների լուծման ուղղությամբ: Սա իր հերթին նշանակում է, որ թուրքական կողմին այս պահի դրությամբ առավել շահավետ է ստանալ ՌԴ աջակցությունը սիրիական հարցում, քան ունենալ նոր հակասություններ արցախյան ճակատում: Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1923731764524095&id=100006618695607 ...

    Կարդալ ավելին
  • Ադրբեջանի նախագահ Ալիևի այցը Իրան ուշագրավ էր առաջին հերթին թուրք-իրանական հարաբերություններում խորացող հակասությունների համատեքստում։ Այս առումով Ալիևը դժվար թե գնար Թուրքիայի կամքին հակառակ, ուստի այցելությունը Իրան ամենայն հավանականությամբ իսկզբանե համաձայնեցված է եղել առաջին հերթին պաշտոնական Անկարայի հետ։ Այս այցելությամբ Ալիևը մի կողմից փորձում է միջնորդի դեր ստանձնել Թուրքիայի ու Իրանի միջև տարաձայնությունների հարթման հարցում։ Մյուս կողմից այս քայլով ադրբեջանական կողմը իցույց է դնում Մոսկվային ու Թեհրանին այն մոտեցումը, ըստ որի Ադրբեջանը ամենևին էլ չի գտնվում Թուրքիայի ազդեցության գոտում և կարողանում է տարածաշրջանային հարցերում ինքնուրույն քաղաքականություն վարել։ Պատահական չէր, որ այցելության ընթացքում կողմերը քննարկել են այսպես կոչված Թեհրան-Բաքու-Մոսկվա ձևաչափի զարգացման տնտեսական ու քաղաքական հեռանկարները։ Թեհրան-Բաքու-Մոսկվա ձևաչափը Ալիևը կարևորում է նաև արցախյան հակամարտության կարգավորման հարցում՝ փորձելով սեպ խրել վերջին շրջանում ակտիվացած Իրան-Հայաստան, Ռուսաստան-Հայաստան համագործակցության ուղղություններով։ Ինչպես Ադրբեջանի, այնպես էլ Թուրքիայի համար կարևոր նշանակություն ունի հարավկովկասյան ուղղությամբ ցամաքային հաղորդակցությունների այլընտրանքային ուղիների վերականգնման՝ ռուսական կողմի վերջին նախաձեռնությունները ամեն գնով տապալելու հարցը։ Ուստի այցելությունը նաև միտված էր տարածաշրջանային տնտեսական այդ նախաձեռնություններից Հայաստանի դուրսմղմանը և Թեհրան-Երևան-Մոսկվա ձևաչափի ձախողմանն առհասարակ։ Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1921529881410950&id=100006618695607 ...

    Կարդալ ավելին

ՖԲՀ

Քաղաքականություն