Գովազդի համար զանգահարել 099 999 409
  • Էդգար Կոստանդյան
  • ... Էստեղ անցել է իմ ու տղերքի մանկությունը, Էստեղ, ուր հիմա կանգնած եմ, ծերուկ Ժորայի սեղանիկն էր ժամանակին: Ժորան մի ոտք ու մի աղջիկ ուներ: Դպրոցից մի քանի մետր այն կողմ սեղանիկ էր դրել, որ աղջկան ուսման տալու փողերը հավաքի, բայց աղջիկը, որին ի պատիվ մեկն ու մեկի Շողիկ էին անվանել, ութերորդն ավարտելուց հետո սեփական կամքով թողեց դպրոցն ու սկսեց էդ նույն սեղանիկին կարկանդակներ վաճառել: Քաղցկեղից մեռած մոր ամբողջ գրադարանն էջ առ էջ պատռում էր, որ հաճախորդների ձեռքերը չձեթոտվեն հանկարծ, ես ու Կանտն էլ տնից շիրվանզադեներ ու Լենինի հանրագիտարաններ էինք գտնում, փոխում Շողիկի գրքերի հետ, որ Ֆոլքներին ու Մարկեսին ձեթոտվելուց փրկենք: Աղջիկը գոհ էր մնում. Շիրվանզադեն Մարկեսից հաստ էր: Տնից սեղանիկ ընկած ճանապարհին առնվազն երեք անգամ ասֆալտին էր թափում կարկանդակները, մենք էլ չնկատելու էինք տալիս ու ոչ ոքի չէինք ասում: Չէինք ասում, որովհետև Մուլտը սիրում էր նրան: Սեկայով կամ բիլիարդով կրած ամբողջ փողը ծախսում էր սրա կարկանդակների վրա, ծախսում էր ու չէր ուտում, ծախսում էր ու հյուրասիրում դասարանի աղջիկներին, ծախսում էր ու փոխարենը ոչինչ չէր ստանում. առևտուր անել չգիտեր Մուլտը: Մի օր էլ դպրոցից դուրս գալիս տեսանք, որ մի քանիսը ծաղրում են Շողիկին: Մուլտը կռիվ սարքեց, ու երևի մեր կյանքի առաջին լուրջ ծեծն էդ օրը կերանք: Հույս ունեինք, որ գոնե դրանից հետո էս չստացված կարմիր գլխարկը Մուլտին բանի տեղ կդնի, բայց ամեն բան նույնը մնաց: Հետո պիտի երկու կամ երեք տարի անցներ, մինչև ծերուկ Ժորան մեռներ, մինչև Շողիկը հորը թաղելուց հետո լույսի արագությամբ ընտանիք կազմեր, մինչև Մուլտը ձևացներ, թե իրեն մեկ է: Քեզ տղամարդ զգալու համար պիտի հոգու առևտրում առնվազն զրո կանգնես: Մուլտի տակ տալուց տասնհինգ տարի է անցել: Սեղանիկի փոխարեն խանութ է, կարկանդակների փոխարեն ավելի մաքուր, ասֆալտին չընկած կարկանդակներ, Շողիկի փոխարեն ավելի մաքուր, ասֆալտին չընկած շողիկներ: … Գիշերը տնավորվել է դպրոցի բակում, տպավորություն է, թե չի լուսանալու: Դպրոցի պահակը դուրս է գալիս ու բարևում: Ծխախոտ եմ առաջարկում, հրաժարվում է: Մուլտի` Շողիկին սիրելու տարիներին ահագին թանկ արժեցած կաշվե բաճկոնը գցում է վրան ու բողոքում եղանակից, ու բողոքում կյանքից, ու բողոքում երկրից… Անցյալ տարի էս նույն եղանակին Կուկուի հետ էստեղ էի եկել: Նստել էինք աստիճաններին, գարեջուր էինք խմում: Ես նրան տղերքից էի պատմում, դպրոցից էի պատմում: Ձևացնում էր, թե պատմածներս հետաքրքիր են իրեն: Ձևացնում էի, թե իր ձևացնելը չեմ նկատում: Կուկուն էստեղ չի: Չեմ ներում Կուկուին: Պահակը պատմում է, որ իր թոռն արդեն ուսանող է, իսկ ես չեմ ներում Կուկուին իր հեռանալը, պահակը պատմում է, որ էս երկրի կարևոր հարցերը Ռուսաստանում են որոշում, իսկ ես չեմ ներում Կուկուին էս դառնահամ մենակությունը, պահակը պատմում է, որ տնօրենն իրեն հարբած բռնացրել է ու կտրել աշխատավարձը, իսկ ես չեմ ներում Կուկուին, որ պահակից փող են պահել: Կդիմանամ: Ես Մուլտը չեմ: Կսովորեմ առևտրից առաջ ապրանքի գնին նայել: Կանցնի: Ամեն բան կանցնի: Թքած, թե երջանկությունս կոկորդիս կանգնեց, թքած, որ կյանքս շան բաժին դարձավ, ամեն բան մի օր խաղաղվում է: Մի օր գուցե չխեղդվեմ առանց նրա, մի օր… երբ հասկանամ, որ իր մասին գրած բոլոր էջերս հատ-հատ պոկել է գրքից ու դրանցով փաթաթել իր ձեթոտ կարդանդակները… Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/edgar.kostandyan/posts/1043794422397115 ...

    Կարդալ ավելին
  • Դերոն, մեծ հաշվով, ախմախ մարդ էր, մեր թաղի թերևս ամենաախմախ մարդը: Ժամանակին քահանա է եղել, հետո թողել է եկեղեցին, որ կարողանա գլուխը պահել. դարասկիզբն էր, վանքում դեռ փող չէր պտտվում, օրեր էին, երբ Աստծուն հավատալը ձրի էր: Սա, ուրեմն, հոգևորը թարգելուց հետո ջրի գնով առավ մեր թաղի կոշկակար Հակոբի կրպակը, թեթև մաքրեց ու սկսեց հաց, սիգարետ ու գարեջուր վաճառել: Ուրիշ մանրամասներ մեր բակում Դերոյից չեն հիշվում, երևի միայն այն, որ նա մեր կողմերում միակ խանութպանն էր, ով մեզ` երեխաներիս, ծխախոտ էր վաճառում: Ու մի օր էլ որոշեց, որ սա իր ապրելու տեղը չի և ամեն բան թողնելով` գնաց Փարիզ: Էնտեղ տերտերություն էր անում, առևտուր, թե երկուսը միասին, չգիտեինք ու չէինք էլ ուզում իմանալ: Բակը նրան արագ մոռացավ, գրեթե միանգամից: Ու էս ամենից առնվազն տասնհինգ տարի անց թաղում լուր տարածվեց, որ Դերոն յոթանասունում հոգին տվել է, աղջիկն էլ, ուրեմն, ջանք ու միջոց չի խնայել, որ հոր ոսկորները հայրենիքում փտեն: Թաղի հավեսը տեղը չէր, օգոստոսի արևն էլ` մյուս կողմից, էնպես որ Դերոյին թաղելու գնացինք միայն ես ու էքս կոշկակար Հակոբը: Գերեզմանոց հասանք էն պահին, երբ դեռևս կարգալույծ չեղած մի հոգևորական Դերոյի մեղքերն էր մաքրում: - Հիմա էս մեռելատերերը փող ե՞ն տալիս էս տերտերին,- շշուկով հարցրեց Հակոբը: - Հա, բա ո՞նց, էս էլ իրանց գործն ա, էկել ա, մեղքերի թողություն ա անում: - Հիմա, որ մի քիչ ավել տան, Դերոն դրախտ կգնա՞: - Երևի,- ժպտացի: Մոտեցանք հարազատներին, ցավակցեցինք աղջկան, մի քանի քրտնած ձեռք սեղմեցինք ու քայլեցինք դեպի Հակոբի «Օփելը»: Երբ մեքենան էի նստում, Հակոբը բեռնախցից մի փունջ ծաղիկ հանեց ու քայլեց հետ` դեպի գերեզմանոց: Լուռ հետևեցի: ... Հակոբի տղան էս գերեզմանոցում է թաղված:  Ապրիլի քսանչորսն էր: Իննսունվեցերորդ կամ իննսունյոթերորդ ապրիլի քսանչորսը: Թաղում ձայնի արագությամբ լուր էր տարածվում, որ Հակոբի տղան դիրքերում խփվել է, ժամեր հետո էլ սկսեցին խոսել, որ մահացել է հոսպիտալում: Մեր թաղն օդի մեջ չի խոսում: ...Որդու մահից հետո Հակոբն առանձնապես չէր փոխվել: Մի քիչ լռակյաց էր դարձել, մի քիչ անհավես, բայց վրան հերոսի հոր փոշի չկար: Ոչ մի անգամ ոչ տղայի հերոսություններից խոսեց, ոչ էլ վերևներում որդու մահը դրոշակ դարձրեց: ... Դերոյի թաղումից կես շաբաթ էր անցել: Վերելակին սպասելիս` Դերոյի աղջկան նկատեցի, ավելի ճիշտ` ինքն ինձ նկատեց: Սևազգեստ, մի քիչ սմքած, բայց սիրունիկ տիկինն ուշադիր նայեց ինձ ու ասաց. - Կներեք, եթե ճիշտ եմ հիշում, Ձեզ պապայի թաղման ժամանակ եմ հանդիպել: - Ինչո՞վ օգնեմ,- հարցրի: Քառասունի սահմանը վաղուց հատած, բայց մինչև հիսուն դեռ ահագին ունեցող կինը խնդրեց ցույց տալ իրեն իր հայրական տունը: - Ձեր տան տեղը չե՞ք հիշում,- զարմացա: - Լավ չեմ հիշում,- մեղավոր ժպտաց,- եթե չեմ սխալվում վեցերորդ հարկում էր, չէ՞: - Յոթերորդ,- ուղղեցի: Սա Փարիզ գնալու ժամանակ առնվազն քսան տարեկան է եղել, ոչ մի կերպ չեմ կարողանում հասկանալ` ոնց կարող էր սեփական տան տեղը չհիշել: - Էնտեղ հիմա ուրիշ մարդիկ են ապրում,- ասացի: - Կարող ե՞նք բարձրանալ, ուզում եմ տեսնել տունը: Թե ինչու էր ուզում տեսնել տունն, էդպես էլ չհասկացա, ու մինչ չէի հասկանում, բացվեց վերելակն, ու դուրս եկավ Հակոբը: - Հակոբին հիշեցի՞ք,- հարցրի,- էն օրը միասին էինք: - Հա, հիշում եմ,- ասաց ու դարձավ Հակոբին,- պապան մեր խանութը Ձեզանից էր, չէ՞, առել: Ես Հակոբին պատմեցի կնոջ այցի նպատակը: Երեքով բարձրացանք յոթերորդ հարկ` Դերոյի երբեմնի բնակարան: Տանտիրուհին ջերմորեն ընդունեց մեզ, սուրճ ու քաղցրավենիք հյուրասիրեց, հետո Դերոյի աղջկա հետ սկսեց ինչ-որ բաներ խոսել, որոնք հիշելու կամ պատմելու համար կյանքը չափազանց կարճ է: Հայրենադարձուհին չորսբոլորն էր նայում, իսկ ես ուզում էի հասկանալ` ոնց կարելի է կարոտել այն տունը, որի տեղը չես հիշում: - Գնալուց հետո ոչ մի անգամ չեք եկե՞լ,- հարցրի: - Չէ, սա առաջին անգամն է,- սիրալիր պատասխանեց,- պարոն Հակոբին հիշեցի, Ձեզ ոչ մի կերպ չեմ կարողանում մտաբերել: - Ես փոքր էի, երբ գնացիք,- ասացի,- հետո ժպտալով ավելացրի,- բայց Ձեր հոր մշտական հաճախորդն եմ եղել: - Խանութի՞: - Չէ` եկեղեցու,- ծիծաղեց Հակոբը: Հակոբի կատակը, ոնց հասկացա, դուր չեկավ կնոջը, Հակոբի կատակներն ընդհանրապես ոչ մեկին դուր չեն գալիս, Հակոբն ընդհանրապես կատակ անել չգիտի: - Իսկ ինչո՞վ էր զբաղված Ձեր հայրը Փարիզում,- հարցրի` Հակոբի սարքած անդուր մթնոլորտը ցրած լինելու համար: - Հայրենիքի ցավերով,- ասաց` իր ասած հիմարությանն անմնացորդ հավատալով: Հակոբը դեռ ոչինչ չէր խոսել, գուցե չէր էլ պատրաստվում, բայց ամեն դեպքում` զուտ պրոֆիլակտիկ, սաստող հայացք գցեցի վրան: - Իմ հայրը,- նույն հպարտ հանդարտությամբ շարունակեց,- ամբողջ կյանքը նվիրեց հայրենիքին, քանի~-քանի~ անգամ է էնտեղ` Փարիզում, բարձրացրել մեր երկրի խնդիրները: Որքա~ն էր կարոտում: Հենց կարոտից էլ մեռավ: Նկատեցի` ոնց է Հակոբը, շուրթերը կծոտելով, ծիծաղը զսպում: Գիտեի, որ մի ախմախություն ասելու է: - Կարոտի՞ց,- զարմացած ձևացավ,- բա տղերքն ասում էին` ռակ էր: Կինը նկատեց Հակոբի հեգնանքը, բայց ձևացրեց, թե նշանակություն չի տալիս (կամ իսկապես նշանակություն չտվեց): - Գիտեք, կարոտից մարդ կարող է ուզածդ հիվանդությունը ձեռք բերել, այն էլ հորս նման մարդը: Հայրենիքի կարոտը գիտե՞ք` ինչ բան է: - Չէ,- սառը պատասխանեց Հակոբը,- երբեք առիթ չեմ ունեցել հայրենիքս կարոտելու: - Իսկ մեր ճակատագիրն ուրիշ կերպ ստացվեց, պարոն Հակոբ: Բայց հայրս ոչ մի րոպե չդադարեց իր երկրի մասին մտածել: Ամեն տարի ապրիլի քսանչորսին հավաքում էր մեր ամբողջ հայ համայնքն ու ցույցեր էր կազմակերպում: Հարմար պահի էի սպասում, որ ներողություն խնդրեմ, դուրս գամ ու չլսեմ էս կնճռոտված ծտի դատարկաբանությունները: - Դուք գիտե՞ք` ինչ է հայրենիքի համար ապրելը,- հարցրեց Հակոբին,- կամ մեռնելը հանուն հայրենիքի: … Իննսունվեցերորդ կամ իննսունյոթերորդ ապրիլի քսանչորսը դեռ կարգին չէր լուսացել, երբ Հակոբի որդու կիսամեռ մարմինն ընկավ սառը խրամատի մեջ: Դա, հավանաբար, համընկավ էն նույն պահի հետ, երբ Դերոն, նրա տձև աղջիկն ու էլի մի քանի էշ ..... Փարիզի քուչեքում մինի Ծիծեռնակաբերդ էին սարքել ու թշնամու դրոշն էին վառում: Ու հիմա էս գծերից ընկած տերտերի թերմացքը Հակոբին` իր միակ որդուն խրամատում թողած Հակոբին, հարցնում է` գիտի՞ արդյոք ինչ կնշանակի մեռնել հանուն հայրենիքի: Սրանք էդպես էլ չհասկացան, որ Հակոբի` կոշկակարությունը թարգելն էս երկրի հիմքերն ավելի խարխլեց, քան Դերոյի ու բոլոր դերոների` եկեղեցին ու հայրենիքը թողնելը: Հայրենիքի կարոտից դեռ ոչ ոք չի մեռել, հարցրեք ցանկացած դիահերձողի: Նյութի աղբյուր` https://www.facebook.com/edgar.kostandyan/posts/915715375205021 ...

    Կարդալ ավելին
Загрузка...

ՖԲՀ

Քաղաքականություն