• Հաս Չախալյան
  • Ձմեռ ու ցուրտ էր,երբ Հայկը հայտնվեց գիշերօթիկում :Նրա վախեցած աչքերը երբեմն սառում էին մի կետում:Որքան անգամն էր հարբեցող հայրը ծեծել նրան,դժվար էր իմանալ:Բայց ամեն անգամ նա պաշտպանել էր մորը ու քույրերին,որոնք թաքնվել էին մահճակալի տակ: Մի օր ուշ գիշեր էր,երբ մենք պատրաստվում էինք քնելև ես նկատեցի քրքրված անցքեր Հայկի ուսերն:Նա չսպաեց իմ հարցին: -Հորս ոտնահետքերն են,-սառնորեն ասաց նա ու թաքնվեց վերմակի տակ: Երբեմն ես լսում էի նրա հեկեկոցն ու ճիչը: Ու ամբողջ գիշեր չէի կարողանում քնել: Արդեն ութ ամիս էր նա չէր տեսել իր ընտանիքին:ՄԻ օր իմացանք,որ Հայկի մայրը եկել էր այցելության: Նա վազում էր գիշերօթիկի աստիճաններով:Կարոտի միջանցքում սպասում էր մայրը:Դեղին դեմքով և մաշված ձեռքերով մի կին,որի կապտուկներից տխրություն էր ծորում: -Մա՜մ,-բղավեց Հայկն ու ընկավ մոր ձեռքերի մեջ:էլ ոչինչ չկարողացավ ասել,արցունքների անձրևով թրջեց մոր այտերը ու մի քանի ժամ զգաց,որքա՜ն արագ է զարկում մայրական սիրտը,երբ լաց Է լինում զավակի համար: Նրա մայրը հազիվ էր քայլում:Հայկին ասել էր,որ ընկել էր պատահմամբ և ոչ մի խոսք չէր խոսել հորից: Մոր այցելությունից հետո Հայկը փոխվեց:Նրա խաժ աչքերն յուրօրինակ փայլ ստացան: Գիշերօթիկում բոլորս սիրում էինք նրան:Նա չարաճճի կատակներ էր անում մեզ համար: Երբ ճաշում էինք,նա հավաքում էր հացի փշրանքները,երբեմն բնազդաբար:Թվում էր՝բաժին էր հանում իր մոր ու քույրերի համար:Բայց հետո կերակրում էր շներին,որ անօթևան էին ու ոսկրոտ: Մենք ֆուտբոլ էինք խաղում,երբ ուսուցիչը ընդհատեց խաղը և կանչեց մեզ իր մոտ:Նա հուզված էր սաստիկ , կրծում էր շուրթերը և ակամա նայում էր Հայկին: Հայկը քարացել էր տեղում:Նա ուզում էր կռահել ուսուցչի ասելիքը,բայց ապարդյուն: -Մա՛յրդ, մահացել է,-հազիվ կարողացավ արտաբերել ուսուցիչը : Հայկը ոչ մի արձագանք չտվեց մեզ,սկսեց վազել գիշերօթիկի աստիճաններով,ինչպես այն օրը,երբ մայրը եկել էր այցելության: Նա կծկվել էր կարոտի միջանցքում ու գրկել ինքն իրեն:Աչքերը սեղմել էր իրար ու ատամներով կծել իր լեզուն:Բայց մի կաթիլ արցունք հոսում էր աչքերից,գրպանների մեջ հացի փշրանքներն էին դողում:Նա մենակ էր ու որբ,ինչպես այն ոսկրոտ շները,որ սպասում էին հացի փշրանքներին: Հաս Չախալյան Նյութի աղբյուր` https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=996589970456677&id=100003170508778&from_close_friend=1&ref=notif&notif_t=close_friend_activity&notif_id=1468827592988463 ...

    Կարդալ ավելին
  • Երեկ ես բարձրացա հիշողության վերելակով:Ու սեղմեցի բոլոր կոճակները ու կանգ առա հինգերորդ հարկում:Վերելակի դռները հազիվ բացվեցին ու հազիվ ճանաչեցի մեր բնակարանը: Թակեցի դուռը :Դռան արանքից լսվեց հողաթափերի քսքստոց,որ նման էր տատիս,որ շտապում էր դռան առաջ,երբ լսում էր կես ոտնաձայն: Հետո ես մտա ներս ու անծանոթ մի կին ժպիտով բարևեց ինձ: Կարծեցի սխալ հասցեով եմ եկել և ուզում էի հեռանալ,բայց խոհանոցի տաք բույրը կանչեց ներս: Ամեն ինչ նույնն էր,ոչինչ չէր փոխվել:Տատս խոհանոցում ապուր էր եփում:Շերեփը ձեռքին փաթաթվեց ինձ:Ու նրա գոգնոցից ես հոտոտեցի մանկությանս բույրը: Հետո եղբայրս նետվեց խոհանոց ու կանչեց ինձ պատշգամբ:Մենք երկուսով սկսեցինք խաղալ թղթե նավակներով,որ պատրաստում էր եղբայրս ու նավարկում ջրափոսերում: Տատս միայնակ էր ապրում:Ես և եղբայրս գրեթե միշտ նրա հետ էինք: Ծնողներս որոշեցին մեկնել Հայաստանից ու ապրել օտար մի երկրում,որ հազարավոր մղոն հեռու էր իմ երազներից:Ես մեկնեցի ծնողներիս հետ,իսկ եղբայրս ՝մնաց տատիս մոտ:Ես նախանձում էի եղբորս,որ կարողացավ դեմ դուրս գալ ծնողներիս..... Երբ հեռանում էինք,անձրև էր ու ջրափոսերը լցվել էին արցունքներով,իսկ եղբայրս պատշգամբից կանգնած նայում էր մեզ: Մի օր տատս վատառողջ էր,նրանից հետո եղբայրս ապրում էր միայնակ: Անցել էր տասը տարի,երբ տատս չկար,իսկ եղբայրս դարձել էր զինվորական ու արժանացել տարբեր կոչումների: Երեկ վերադարձա Հայաստան,շտապեցի հիշողությունների մեր բույնը,բայց չգտա ո՛չ տատիս,ո՛չ եղբորս: Անծանոթ կինը,որ բացեց տան դուռը,մեր տան վարձակալն էր: Իմացա,որ եղբայրս մեկնել էր Ղարաբաղ և ոչ մի լուր չէր տվել մեզ: Երբ հիշողության վերելակում օդը ծանր էր ու հորս զանգից,պարզ դարձավ՝երբեք չեմ տեսնելու եղբորս: Նա զոհվել էր անցած գիշեր թշնամու դեմ տարած հաղթանակաից: Ես ուզեցա վերադառնալ հինգերորդ հարկ,որովհետև լացս խեղդելու համար տատիս գոգնոցն էր հարկավոր: Արցունքներս հոսեցին ջրափոսերի մեջ,որ սպասում էին եղբորս նավակներին..... Հաս Չախալյան Նյութի աղբյուր` https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=982920635156944&id=100003170508778 ...

    Կարդալ ավելին
Загрузка...

ՖԲՀ

Քաղաքականություն

  • /uploads/photos/DYEgLel8pFKFMB5escp2.jpg

    Սեպտեմբերի 25-ին Իրաքյան Քրդստանում սպասվող անկախության հանրաքվեն անհանգստացնում է նաև մեր արևելյան հարևաններին... Ալիևյան կայքերից մեկը հարցազրույց է վերցրել այդ հարցի վերաբերյալ ԱԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտի տնօրեն,Միլլի Մեջլիսի փոխխոսնակ Գյոհար Բախշալիևայից...Բոլորը գիտեն,որ ադրբեջանա-թուրքական պատմագրությունը բացարձակ կապ չունի իրական պատմագրության հետ...Բայց տիկին Գյոհվարի պատմության իմացությունն այնքան անմիջական պրիմիտիվ է,որ չզարմացա,որ այս անձը ադրբեջանցի ակադեմիկոս է...Այո՛,սա է ազերի ակադեմիկոսի գիտելիքների պաշարը... Անդրադառնալով Իրաքյան Քրդստանում սպասվող հանրաքվեին,Գյոհվար խանումը նախ նշել է,որ Ադրբեջանը կտրուկ պայքարում է անջատողականության դեմ և չի ճանաչելու Քրդստանի անկախությունը..."Այդ հարցում մենք պետք է հետևենք Թուրքիայի դիրքորոշմանը...",-ասել է ազերի ակադեմիկոսուհին...Ու այստեղ ավարտվում է ազերի գիտնականի քիչ թե շատ մեղսունակ և տրամաբանական պատասխանները... Անդրադառնալով Քրդստանի անխախության ճանաչման հարցին Գյոհար Բախշալիևան ասում է."Քրդստանը կարող է չճանաչվել որպես անկախ երկիր,քանի որ նրա հարևանները կտրականապես դեմ են դրան... " Պարզվում է,ըստ Գյոհվարի,որևէ ազգի կողմից ձևավորված անկախ երկիրը ճանաչում է գտնում,եթե նրա հարևաններն են ճանաչում կամ նրան լավ են վերաբերվում...Համոզված եմ,որ տիկին Գյոհվարը շատ քիչ օրինկաներ կբերի,քանի որ շատ պետություններ իրենց անկախությունը հռչակելուց հետո մեծ խնդիրներ են ունեցել հարևանների հետ...Գյոհվար խանումի համար դա անհասկանալի է,քանի Ադրբեջան անունով պետությունը սկուտեղի վրա է ստացել այդ անկախությունը... Հետագայում տիկին գիտնական-երեսփոխանը հիշեցրել է,որ քրդերը նաև աչք են դրել Ադրբեջանի տարածքների վրա՝պատճառաբանելով,որ ժամանակին Ադրբեջանի տարածքում եղել է Կարմիր Քրդստան ինքնավարությունը...Ու այստեղ սկսվում է ամենահետաքրքիրը...Ըստ Գյոհվարի,այդ ինքնավարության ստեղծումը և գոյատևումը ոչ մի կապ չունի քրդերի հետ..."Այո,20-ական թթ-ներին այդտեղ մի քանի հազար քուրդ է ապրել և բոլշևինկերը որոշել են նրանց համար քրդալեզու դպրոցներ բացել...Այդ տարածքի բնակչության ընդամենը 17% է քրդերեն խոսել...Սխալ կարծիք կա,որ Քելբաջարի,Զանգելանի,Կուբաթլուի և Լարինի շրջանի բնակիչները եղել են քրդեր...Դա այդպես չէ...Այդտեղ բնակվել են թյուրքեր և ոչ ոք չի տիրապետել քրդերենին...Պարզապես ժամանակին,հայերին հաջողվել էր համոզել բոլորին և նույնիսկ մեզ,որ այդտեղ հնուց բնակվել են քրդեր...",-զայրացած հայտարարել է Գյոհար Բախշալիևան... Նախ,ազերի ակադեմիկոսն անկեղծանում է,որ իրենք պատմություն չունեն և չգիտեն...Նրանք փաստերով չեն խոսում...Նրանց մոտ հնարովի է ամեն ինչ և համոզելու վրա է հիմնաված...Երկրորդը,կրկին հայերին է փորձում մեղադրել մի բանի մեջ,որի արդյունքում հայերը ևս տուժել են,քանի որ այդ Կարմիր Քրդստանը ձևավորվել է Արցախի պատմական տարածքում... Հիշեցնեմ,որ Արցախի Հանրապետության արևմուտքը քրդերով է բնակեցվել 16-17 դդ-ում պարսից Սեֆյանների կողմից,որոնց գլխավոր նպատակն է եղել թուլացնել Արցախի հայկական մելիքությունները և փոխել տարածաշրջանի ժողովրդագրական պատկերը...Դա նրանց կիսով չափ հաջողվել է...Մահմեդական զանգվածը դաշույնի պես մխրճվել է Արցախի և Սյունիքի մեջտեղը...Կոմունիստների ջանքերով 1923-29 թթ-ին ձևավորվեց Կարմիր Քրդստան մարզը Ադրբեջանի կազմում,որտեղ,ըստ անկախ տվյալների,որից ազերի ակադեմիկոսը կարող է շատ վատ զգալ իրեն,բնակչության 73 % կազմում էին քրդերը,իսկ 26 % ՝ ադրբեջանցիները...1926 թ-ի դրությամբ Կարմիր Քրդստանի բնակչությունը կազմել է 51200 մարդ...Ինչ վերաբերվում է քրդերի եկվոր լինելու փաստին,ապա դրան մանրամասն անդրադարձել է հայտնի խոհրդային գիտնական Ե.Պչելինան,ով 1924-ին մեծ ուսումնասիրություններ է կատարել Կարմիր Քրդստանում... Զարմանալ կարելի է...Ինչու՞ պետք է պատնական Հայաստանի տարածքը հայերը քրդերին նվիրեին և ազերիներին համոզեին,որ այդտեղ պատմանակնորեն քրդեր են բնակվել... Խեղճ արևելագիտություն,որ աշխարհում կա Գյուհվարի նման ակադեմիկոսներ... Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/gagik.hambaryan/posts/1460018350748776

    Կարդալ ավելին