• Մովսես Դեմիրճյան
  • Պարադոքսն այն է, որ տրամաբանական կարող է թվալ այն միտքը, որ հակամարտության բոլոր կողմերը հասան իրենց նպատակներին. Հայաստանն ու Արցախը պաշտպանեցին իրենց դիրքերը, հայտարարված իրավունքներն ու պարտականությունները, Ադրբեջանը, սովորության համաձայն, տեղը տեղին համը հանեց և միջազգային հանրության ուշադրությունը կրկին գրավեց իր վրա (հիմա որքան հնարավոր է թանկ կծախի միջազգային հանրությանը հրադադարի իր մասով պահպանումը), Թուրքիայի նախագահն էլ ապրիլի 24-ի նախօրեին ադրենալինի իր բաժինը ստացավ: Ու ի՞նչ... նորմա՞լ է սա: Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=882357455226801&id=100003576633868 ...

    Կարդալ ավելին
  • Հարյուր անգամ տարբեր մարդիկ ասեցին, որ Հայաստանի զարգացման պատմականորեն արդարացված և աշխարհաքաղաքական պայմաններին համապատասխանող միակ ճանապարհը Իսրայելի ճանապարհն է, որ  Հայաստանի ճակատագիրը երկրորդ Իսրայել դառնալն է:  Հիշեցնեմ, որ ժամանակին Իսրայելը ինքնուրույն և սեփական ուժերով այնպիսի պատասխան տվեց չուզող հարևաններին, որ մինչև հիմա նրանք են նեղացած: Բայց մենք չէ՜, մենք 25 տարի է մարդու իրավունքներ ու ժողովրդավարություն ենք խաղում, իշխանություն-ընդդիմություն ընտրում, ազգովի զարգացման եվրոպական ճանապարհով գնում... Բայց փաստն այն է, որ ուր էլ գնանք, դեռ մեր թշնամիների քթի տակ ենք: Վաղուց, վաղուց էր պետք համախմբվել հանուն անվտանգության, ոչ թե որևէ կուսակցության շուրջ, այլ հանուն Հայրենիքում ապահով ապագայի և ընդդեմ թշնամիների, դա հայերի մոտ լավ է ստացվում:  Պատմությունը նման սխալներ չի ներում: Անցած 25 տարվա ընթացքում բազմիցս հուշեց, թե մենք որ ճանապարհով պետք է գնանք, ինչպես միասին գործի անցնենք և որն է մեր գործը: Բայց մենք ուշադիր չէինք, սթափ չէինք և անտարբեր: Հիմա վճարում ենք դրա համար, ցավոք, պատմությունը սխալների դիմաց ազգի լավագույններին է վերցնում, ժամանակին բոլշևիկներին միանալու սխալ քայլի դիմաց պատմությունը տարավ մեր գրողներին և առհասարակ ինտելեկտուալ էլիտային, իսկ հիմա տանում է մեր լավագույն զինվորներին:  Որպեսզի մնացողներն ընդօրինակելու կերպար ունենան: Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=881368081992405&id=100003576633868 ...

    Կարդալ ավելին
  • Ալիևն իրավիճակի կարգավորմանն ուղղված քննարկումների և բանակցությունների ընթացքում լսելու է ոչ թե բանականության, այլ Էրդողանի ձայնը: Որովհետև Ալիևին թվում է, թե ինքը Թուրքիայի հետ միասին տարածաշրջանում հակառուսական բլոկի կարևոր անդամներից է: Այդ կուտը նրան տվել են, ամենայն հավանականությամբ, ԱՄՆ-ում: Էրդողանին շան պես հավատարիմ լինելու հետևանքները շուտով կտեսնենք, ամենայն հավանականությամբ միջազգային տարբեր հարթակներում Ալիևին Էրդողանի նմանությամբ անտեսելու ձևով, իսկ այս պահին պարզապես արձանագրենք, որ սա ոչխարի հավատարմություն է գայլին, որը հանդուրժում է անասունի ներկայությունը քանի դեռ կուշտ է: Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=880642592064954&id=100003576633868&ref=notif¬if_t=close_frie ...

    Կարդալ ավելին
  • Ադրբեջանի իշխանություններն այս 25 տարվա ընթացքում այդպես էլ չհասկացան, որ զենքով իրենց նպատակին չեն հասնելու, որ քաղաքակիրթ աշխարհը նախընտրում է բանակցել, քննարկել, պայմանավորվել, ոչ թե կրակել, և բանակցել՝ հենց կրակելու փոխարեն, չկրակելու համար: Քաղաքակիրթ աշխարհը և քաղաքակիրթ մարդիկ կրակում են փաստերով ու փաստարկներով միայն: Ափսոս, որ ադրբեջանցիներից շատերն իրենց երկրի իշխանության պես հեռու են քաղաքակրթությունից, իսկ ովքեր հեռու չեն՝ իշխանության վրա ազդելու լծակ չունեն: Էդ ադրբեջանցիներին պետք է հասկացնել, որ երբ իրենց երկրի նախագահը մեկնելիս իրավիճակը սրելու ներքին հրահանգ է տալիս, ապա դա անում է նաև այն բանի համար, որ իրավիճակի կայունացումը համընկնի Ադրբեջան իր վերադառնալու հետ, իսկ ադրբեջանցիներին ասեն, որ նախագահն եկավ և ամեն ինչ հանդարտվեց: Ադրբեջանի հասարակությունը ավելի շուտ փակ հասարակություն է, իսկ փակ համակարգերը քանդվում են ներսից՝ հենց իրենց և աշխարհի մասին ինֆորմացիայի մեծ հոսքի ազդեցությանը չդիմանալով: Նյութի աղբյուր` https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=879670252162188&id=100003576633868&from_close_friend=1&ref=notif&notif_t=close_friend_activity&notif_id=1459600356191112 ...

    Կարդալ ավելին
  • Աննորմալություն համար մեկ. Հայաստանում կուսակցությունները չունեն գաղափարակից հետևորդներ: Որովհետև ընդունելի գաղափարներ չունեն: Ունեն գաղափարներ, որոնք լավն են, բայց գաղափարի լավ լինելը դեռ հիմք չէ այն ընդունելու համար, քանի որ ամեն լավ գաղափար չէ, որ կիրառելի է: Իսկ եթե ունեն կիրառելի գաղափարներ, ապա դրանք չեն լուծում մեր հանրային խնդիրները և, ուրեմն, անընդունելի են: Աննորմալություն համար երկու.Մեր կուսակցությունները չունեն գաղափարակից հետևորդներ, բայց զարմանալիորեն ունեն ընտրողներ: Դա շատ, շատ աննորմալ է: Աննորմալություն համար երեք. Զարմանալու բան է, որ ՏԻՄ ընտրությունների ժամանակ ընտրվում է այն կամ այն կուսակցության ներկայացուցիչը, սակայն հենց ՏԻՄ ընտրություններում կուսակցության գաղափարախոսությունն առհասարակ որևէ դեր ու նշանակություն չունի, քանի որ ՏԻՄ ընտրությունների ողջ գաղափարախոսությունն ուղղված է ոչ թե համապետական, այդ թվում և՝ արտաքին քաղաքական, այլ՝ տեղական-սոցիալական խնդիրների լուծմանը: Աննորմալություն համար չորս. Կուսակցության ղեկավարները մինչև հիմա մտածում են, թե հաջողության գրավականը շատ գաղափարակից անդամ ունանելն է: Դա այդպես է, բայց ոչ մեր պարագայում, քանի որ մեր ընտրողն առաջնորդվում է այլ՝ բոլորիս հայտնի, չափանիշներով: Հետևաբար, պետք չէ շատ հետևորդ ունենալ, պետք է շատ ընտրող ունենալ:  Դե, իսկ այս հարցը Հայաստանում հեշտ է լուծվում փողով, ծանոթով, աշխատանքի տեղավորելու կամ աշխատանքից չազատելու խոստումով և այլ ձևերով: Աննորմալություն համար հինգ. Կուսակցություններից և ոչ մեկը ադեկվատ պատկերացում չունի Հայաստանի ներքին իրականության և արտաքին հարաբերությունների մասին: Ավելի ճիշտ՝ հնարավոր է, որ ունեն, բայց համենայն դեպս ադեկվատ չեն խոսում: Իսկ մենք ստիպված ենք առաջնորդվել կուսակցությունների ներկայացուցիչների հրապարակային ելույթներով, որոնք չեն դիմանում տրամաբանության և առողջ ողջախոհության քննությանը: Աննորմալություն համար վեց. Որքանով մեծանում է կուսակցությունների թիվը, այնքան մեծանում է իրականությանը քաղաքական համակարգի ոչ ադեկվատության չափը: Այսինքն, յուրաքանչյուր նոր կուսակցությունը ոչ թե կարգավորում է դաշտը, այլ ընդհակառակը՝ այն ավելի քաոսային դարձնում: Բայց քաոսը մանևելու ավելի մեծ հնարավորություններ է տալիս, քան կարգավորված համակարգը: Դրա հետևանքով Հայաստանում ոչ թե քաղաքական գործիչներ են, այլ կուսակցության գործ անողներ: Նյութի աղբյուր` https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=877958722333341&id=100003576633868&from_close_friend=1&notif_t=close_friend_activity&notif_id=1459425283986674 ...

    Կարդալ ավելին
  • Մի քանի տարի առաջ դասավանդում էի բուհերից մեկի ռուսաց լեզվի ֆակուլտետում և զարմանքով հայտնաբերեցի, որ ուսանողների մեծ մասը ռուսերեն չգիտի: Այսինքն, դու կարդում ես դասախոսություն ռուսերենով, խոսում են նրանց հետ, հարցեր ես տալիս, առաջադրանքներ և այլն, և միայն մի քանի դաս հետո, սեմինարի կամ գրավոր ստուգման ժամանակ պարզվում է, որ լսարանում նստած հայազգի ուսանողների մեծ մասը ռուսերեն պարզապես չգիտի:  Այն հարցին, թե ինչու են այդ դեպքում եկել ռուսաց լեզվի ֆակուլտետ, որտեղ բոլոր առարկաները դասավանդվում են այդ լեզվով, տրվեց հրաշալի պատասխան. «որպեսզի ռուսերեն սովորենք»: Իմ այն փաստարկը, որ ռուսերեն պետք էր սովորել այստեղ գալուց առաջ, նրանց չհամոզեց: Մի խոսքով, երբ մտածում ես, թե ինչպես է ստացվել, որ երկրում շատերն իրենց տեղերում չեն, դիմում ես փիլիսոփայության և իմանում հետևյալը: «Փոխակերպվող հասարակություններին բնորոշ դրակատիկ միտումներից մեկն այն է, որ սոցիոմշակութային նոր իրողությունների մեջ հայտնված մարդկանց հավակնություններ ավելի արգա են աճում, քան դրանց բավարարման հնարավորությունները:  Նման դեպքերում կենցաղը աստիճանաբար դառնում է թատերայնացված այնպիսի սոցիում, ուր հնարավոր է խաղալ մտավոր, բարոյական ու տնտեսական հնարավորություններից էապես տարբերվող սոցիալական դեր ու դերակատարություն: Գործում է այսպես կոչված սոցիալական նմանակման օրենքը, ըստ որի մարդիկ մեխանիկորեն ընդօրինակում են իրենց հնարավորություններին ու էթնոմշակութային կեցությանը ոչ համարժեք չափորոշիչներ ու արժեքային կողմնորոշիչներ: Հանգամանք, որ լրջորեն խարխլում է հասարակության էթնոմշակութային համախմբվածության, նույնականության և ներքին կազմակերպվածության հիմունքները»: Ահա այսպիսի կարևոր բաներ գիտեն փիլիսոփայության ֆակուլտետի ուսանողները: Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=875010779294802&id=100003576633868&pnref=story.unseen-se ...

    Կարդալ ավելին
  • Մի կարևոր նրբություն կա, որը չնկատելու արդյունքում սխալ վերաբերմունք ենք ունենում կրթության նկատմամբ Հիմա շատ է տարածված այն միտքը, որ դպրոցում և բուհում ստացվող գիտելիքը պետք է լինի կիրառելի, իսկ եթե այպիսին չէ՝ պետք չէ դրա վրա ժամանակ ծախսել: Սա իրականում ամերիկան պրագմատիզմի՝ օգտապաշտության, գաղափարախոսության շրջանակներում ձևավորված մոտեցում է, որը դեռ պետք է քննվի, մտածվի, նոր՝ ընդունվի կամ մերժվի: Ամերիկյան կրթական համակարգը վաղուց որդեգրել է այդ սկզբունքը և հիմա տարածում է այն այլ երկրների կրթական համակարգերում: Բայց պետք է հասկանալ, որ միայն այս պահին կիրառելի գիտելիք ունեցող մարդիկ մտածողից վերածվում են գործողի, ընդորում՝ հաճախ առանց մտածելու գործողի: Դրա օրինակներ արդեն կան. իրավաբաններին, օրինակ, չի մտահոգում այն հարցը, որ «իրավունքը» մի բան է, որից դու կարող ես օգտվել և կարող են չօգտվել, և երբ դեռ չծնված երեխային տալիս են սեփականություն ժառանգելու իրավունք, բացարձակապես չեն մտածում, որ պտուղը չի կարող հրաժարվել այդ իրավունքից, և դրանով աղավաղվում է «իրավունք» կոչվածի ողջ էությունը: Կամ երբ հասարակության ու պետության օգուտի տեսակետից բուհերում սովորելու ընթացքում տղաներին տանում են զինծառայության, և չես կարող նման որոշում կայացնող մարդկանց բացատրել, որ կրթությունը չպետք է ընդհատվի, որ կրթությունը հղիության նման է՝ պետք է լինի անընդհատ, որ վերջում արդյունք տա: Բայց չէ, արի ու տես, որ «ճիշտ է այն, ինչ պրակտիկ է» սկզբունքով ապրող ու մտածող երկրում հենց այդպես ապրելու և մտածելու արդյունքում լիքը բան սխալ է գնում: Իրականում չկա ոչ-պրակտիկ, ոչ-կիրառելի գիտելիք, ես դա ասում եմ որպես փիլիսոփայական գրականություն մի քիչ կարդացած մարդ: Եթե ես կարողանում եմ կիրառել փիլիսոփայական գիտելիքը, որը շատերի կողմից սխալմամբ ընկալվում է որպես վերացական, ապա մյուս բոլոր մասնագիտությունների տեր մարդիկ պետք է կիրառեն իրենց սովորածը ավելի հեշտ: Հ.Գ. Մեկ էլ պետք չէ խառնել չկիրառելի և չպահանջված գիտելիքը: Հայաստանում շատ քիչ մասնագիտություններ են պահանջված, դա չի նշանակում, որ մյուս բոլոր մասնագիտությունները կիրառելի չեն: Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=873272852801928&id=100003576633868 ...

    Կարդալ ավելին
  • Մենք ունենք մինչև 9 տարեկան հանճարներ, ունենք 15-16 տարեկան տաղանդավոր աշակերտներ և ունենք 17-ից բարձր ուսանողներ: Ընդորում, տարրական դասարաններում երեխաները բավականին լավ են սովորում, քանի որ դպրոցական առարկաները նորություն են, իրենք էլ ոգևորվում են գրել, կարդալ, թվերի հետ գործողություններ անելուց, մրցակցությունից, խրախուսանքներից: Առաջին պրոբլեմն ի հայտ է գալիս մոտավորապես 5-6-րդ դասարաններում, երբ աշակերտները սկսում եմ ծուլանալ, չսովորել:  Ինչու՞ հենց այդ ժամանակ: Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=871383139657566&id=100003576633868 ...

    Կարդալ ավելին
  • Օրեր առաջ մի հայտարարություն տեսա ֆեյսբուքում, որտեղ նշվում էր, որ բախտագուշակ այսինրը փոխում է ընդունելության ժամերը և այսուհետ ընդունելու է այսինչ օրերին և միայն այսինչ ժամերին:  Եվ գրառման տակը լիքը մարդիկ ուզում էին ճշտել, թե որտեղ է այդ նոր տեղը, ինչպես կարելի է հանդիպել մոգական գիտությունների այդ վարպետին և այլն:  Հիշում եմ, մի երիտասարդ աղջիկ գրել էր, որ ուզում է գա իր ապագա երեխայի սեռն իմանա: Մոտս հարց առաջացավ. նման ծառայությունները մեր օրերում իրո՞ք այդքան պահանջված են: Երևի կյանքից հետ եմ մնացել: Մի հազար տարով: Հ.Գ. Միևնույն է, քննությունների արդյունքները գուշակել ոչ մեկի մոտ չի ստացվի Смайлик «smile» ...

    Կարդալ ավելին
  • Տեխնիկայի զարգացումը, ի թիվս այլ երևույթների, մարդկությանը տվեց մի նոր իրականություն՝ վիրտուալ իրականությունը, որով տարվելը բերում է իրական, ֆիզիկական իրականությունից կտրվելու լրջագույն վտանգ: Բանն այն է, որ վիրտուալ իրականության գլխավոր հատկությունը սիմուլյացիան է, հայերեն ասում են՝ իրակեղծումը: Ինչպես համակարգչով ֆուտբոլ խաղալը ոչ մի կապ չունի իրականում ֆուտբոլ խաղալու հետ և ընդամենը ֆուտբոլ խաղալու սիմուլյացիա է, այնպես էլ վիրտուալ իրականության այլ դրսևորումները մեր բնական, ֆիզիկական, ինչպես նաև սոցիալական իրականության սիմուլյացիան են: Շփումը, որի վրա հիմնված են սոցիալական շատ կայքեր, իրական շփման սիմուլյացիա է, որովհետև դու չես կարողանում տեսնել զրուցակցիդ միմիկան, չես զգում նրա խոսքի ինտոնացիան, չես կարող հետևել շարժումներին և այլն: Սոց.կայքերի հեղինակները դա լավ հասկանում են և դրա համար ստեղծում են նոր սմայլիկներ, որոնք իբր մեր վիրտուալ շփումը պետք է հնարավորինս մոտեցնեն իրականին, ինչը, սակայն, երբեք հնարավոր չէ: Հիշու՞մ եք, ժամանակին դասարանում լավ ձեռագիր ունեցող տղան էր բոլորի փոխարեն սիրային նամակներ գրում աղջիկներին, կամ ով կարողանում էր բանաստեղծություններ գրեր, գրում էր ընկերների անունից աղջիկներին: Աղջիկներն էլ հիանում էին՝ չիմանալով, որ տողերի հեղինակն իրենց սիրահարված տղան չէ, այլ՝ մեկ ուրիշը: Վիրտուալ իրականությունն այդ երրորդ, ավելորդ մարդու նման է, ով միջնորդում է մեր զգացմունքները, մտքերը, ապրումներն ու հույզերը: Օրինակ, եթե օգնության անհրաժեշտության մասին ստատուսի տակ մարդիկ գրում են «Մենք ձեզ հետ ենք» կամ «Աստված պահապան», ապա պետք է իմանալ, որ դա իրական օգնության սիմուլյացիա է, և անհամեմատելի է և չի փոխարինում օգնության կարիք ունեցողին ֆիզիկապես տեսնելուն և օգնելուն: Նույնը՝ միտինգների ժամանակ, երբ հավաքին օնլայն հետևողների թիվը երբեմն մի քանի անգամ ավելի մեծ է, քան հրապարակում հավաքված մարդկանց թվաքանակը: Սա միտինգին ֆիզիկապես ներկա լինելու սիմուլյացիա է: Իհարկե, վիրտուալ իրականությունը նաև դրական բազմաթիվ էֆեկտներ ունի՝ ինֆորմացիան դարձել է հասանելի և արագ փոխանցելի, և այլն: Բայց պետք է հիշել, որ մեր կյանքը գնալով ավելի ու ավելի վիրտուալ է դառնում, իսկ դա անխուսափելիորեն ենթադրում է կյանքում սիմուլյացիաների ավելացում՝ ընկերության սիմուլյացիա, պայքարի սիմուլյացիա, զարգացման սիմուլյացիա, հայրենասիրության սիմուլյացիա... Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=868865269909353&id=100003576633868&ref=notif¬if_t=close_fri ...

    Կարդալ ավելին

ՖԲՀ

Քաղաքականություն

  • /uploads/photos/kDr1wvn1qtfA3tknT6tN.jpg

    Նիկոլ Փաշինյանի առաջին «քննությունը» Երբ խոսում ենք իշխանության անկախության և սուվերենության մասին, ապա պետք է հաշվի առնենք աշխարհաքաղաքական խաղի կանոնները, որոնք ենթակա են կատարման պետությունների կողմից՝ անկախ միջազգային ազդեցությունից (Հայաստան, ԱՄՆ, Իսրայել, ԵՄ բոլոր պետություններ, Կոսովո և այլն ) և կառավարման մոդելից: Ինչպես գիտենք տևական ժամանակ է, ինչ նոր իշխանությունները Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ պնդում են, որ Հայաստանում պետք է տեղի ունենան արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ: Այս հարցի շուրջ բոլոր խորհրդարանական և արտախորհրդարանական ուժերի միջև առկա է կոնսենսուս: Միակ խնդիրը թերևս ժամկետներն են: ԱԺ-ի կողմից ընդունված նոր կառավարության ծրագրի համաձայն արտահերթը պետք է կայանա մեկ տարվա ընթացքում (մինչև 2019-ի մայիսի վերջ): Ընտրությունների գնացող Նիկոլ Փաշինյանը փորձեց մեկ հարվածով երկու թիրախ խոցել, այն է՝ ԸՕ բարեփոխումներ կատարել և դեկտեմբերին անցկացնել այդ ընտրությունները: Այս կոնտեքստում Վենետիկի հանձնաժողով ուղարկված Ընտրական օրենսգրքի բարեփոխումներ պետք է որ կանաչ լույս վառեն նոր ընտրությունների համար: Այսօր ՀՀ փոխվարչապետ Արարատ Միրզոյանը և ԸՕ բարեփոխումների հանձնաժողովի քարտուղար Դանիել Իոաննիսյանը հայտարարել էին, որ ԸՕ փոփոխությունների վերաբերյալ Վենետիկի հանձնաժողովի սպասում են դրական լուրերի: Լուրերը սակայն ավելի նման էին նոր իշխանությունների միջազգային քննական թեստի: Դրա մասին փաստեց հանձնաժողովի հայտարարության հետևյալ կետը. • Հանձնաժողովը շարունակում է մնալ այն դիրքորոշմանը, որ ընտրական համակարգի էական փոփոխությունները, այնպիսին ինչպիսի են տարածքային ցուցակների վերացումը, այլ կերպ ընտրակարգի փոփոխությունները, պետք իրականցվեն ընտրություններին նախորդող մեկ տարվա ընթացքում։ Նշենք, որ հանձնաժողովի եզրակացությունները լայնորեն կիրառվում են ԵԽԽՎ կողմից՝ որպես ժողովրդավարության ոլորտում «եվրոպական չափորոշիչների» դրսևորում: Այս կոնտեքստում Նիկոլ Փաշինյանի իշխանությունը ունի երկու տարբերակ. ա. Գնալ ընտրությունների և անտեսել սահմանադրական իրավունքի վերաբերյալ խորհրդատվական մարմնի եզրակացությունը, դրանով իսկ առաջ քաշելով այն թեզը, որ նոր իշխանությունների կողմից ուղարկված փաստաթղթի գործընթացը կրում էր ֆորմալ բնույթ, ինչը կարող է բացասաբար ազդել Հայաստանի միջազգային հեղինակության և այդ ընտրությունների արդյունքում ձևավորվող իշխանության լեգիտիմության ճանաչման վրա բ. Հետաձգել ընտրությունները՝ ի ցույց դնելով պետական գործչին հատուկ հատկանիշներ, որոնք պետք է ունենա երկրի ղեկավարը: Սպասենք նոր կառավարության արձագանքին: Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/hayk.derzian.9/posts/119307985721046

    Կարդալ ավելին