• էդգար Էլբակյան
  • Ասում են՝ 1993 թ․ հունիսի 12-ին Մարտունու գնդից անհետացավ և այդպես էլ չգտնվեց մեկ ՀՄՄ… Բայց միայն սա չեն ասում։ Գոյություն ունեն գրի չառնված բազմաթիվ բանավոր վկայություններ, որոնց համադրությունը թույլ է տալիս հիմնավոր կասկածներ ունենալու, որ Մոնթե Մելքոնյանի մահվան համար պատասխանատու անձը ներկայումս մեկ այլ ծանր հանցագործության համար մեղադրվող մի քաղաքացի է։ Բայց, ինչպես ասում էր Օստապ Իբրահիմովիչը, «այս բոլոր փաստերը, պարոնա՛յք երդվյալ ատենակալներ, մեզ հետաքրքրում են զուտ հետաքրքրասիրության շահերից», քանզի նշված քաղաքացու պատերազմական ու հետպատերազմական ապօրինությունները չեն խանգարում, որ նա լինի շատերի սիրելի #իգլա_բերողը։ Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/ElbakeanEdgar/posts/1591221904257622 ...

    Կարդալ ավելին
  • • Ռուս գրող Ալեքսանդր Պրոխանովի հետ հանդիպման ժամանակ, ըստ վերջինիս, Ադրբեջանի առաջին փոխնախագահ Մեհրիբան Ալիևան ասել է, որ երբեք թույլ չի տա, որ ադրբեջանցի ժողովրդի շրջանում հանձին հայ ժողովրդի՝ ստեղծվի թշնամու կերպար, քանզի ժամանակներ կային, երբ այդ ժողովուրդները միասին էին ապրում, մի սեղանի շուրջ գինի էին խմում, և այդ ժամանակները պետք է հետ վերադառնան (աղբյուր՝http://bit.ly/2tzk0Ag)։ • Իր շաբաթական լրահոսային ամփոփման մեջ հակաալիևական/ընդդիմադիր «Մեյդան» լրատվակայքը հատուկ ռեպորտաժ է հատկացրել ենթադրաբար Մ․ Ալիևային պատկանող այդ խոսքերին, մոտավորապես այսպիսի ուղերձ-հարցադրմամբ՝ «Ալիևան չի ցանկանում հայերի տեսքով թշնամու կերպար ստեղծել, իսկ ժողովուրդն ի՞նչ է մտածում»։ Կազմակերպել էին նաև փողոցային սոցհարցում, որտեղ մեծ մասը դեմ են արտահայտվում առաջին փոխնախագահի ենթադրյալ մտքին։ Նույն հակահայկական մթնոլորտն էր նաև ֆեյսբուքյան քննարկման մեկնաբանություններում (աղբյուր՝ http://bit.ly/2tFvLWk)։ • Սա ևս մեկ անգամ հաստատելու է գալիս իմ պաշտպանած այն թեզը, որ անգամ եթե մի օր Ալիևներն այլևս չիշխեն Ադրբեջանում, ավելին՝ այնտեղ իշխանության գա արդի արևմտյան ըմբռնումներով քիչ թե շատ ժողովրդավարական ռեժիմ, դա գրեթե ոչ մի դրական բան չի նշանակի մեզ համար։ Ավելին, շատ քիչ են շանսերը, որ այդ ռեժիմը կկարողանա ներքին կենսունակությունը պահպանել առանց հակահայկականության խաղարկման։ Ու խնդիրը ո՛չ «հավերժական թշնամությունն» է, ո՛չ էլ «արյունարբու թուրքը»․ նման կատեգորիաները դուրս են հետազոտողիս տիրույթից։ Խնդիրը մաքուր քաղաքական է, և հանգում է նրան, որ մեր ժամանակներում ադրբեջանական ազգայնականության զարթոնքն ու պետականության ծնունդն ամենաուղղակի ձևով կապված են «մենք-նրանք» դիխոտոմիկ թշնամության վրա, որի «նրանք» կողմում հայերն են։ Հակահայկականությունն ու Ղարաբաղը սոցիալական մոբիլիզացիա ապահովող կարևորագույն քաղաքական կապիտալ են, և ոչ մեկը հենց այնպես՝ իր ժողովրդավարական բնույթով պայմանավորված անգամ, չի հրաժարվի դրանից։ Պատմության մեջ կա նման փակ շղթայի քակման երևի մեկ անալոգային օրինակ՝ Գերմանիայի ապանացիֆիկացումը, որն, ինչպես ասում են, մեզ «չի սպառնում»։ Ասվածից հետևում է, որ  • ընդդիմադիր կամ հակաալիևական դեռ չի նշանակում ոչ հակահայ, ընդհակառակը՝ Ալիևի ներքին թալանը քննադատողը մեծ ախորժակով կքննադատի նաև նրա, այսպես ասած, «նվազ հայկականությունը», • գործ ունենք անհարմար ու վտանգավոր թշնամու հետ, ու պետք է մեր կենսագործունեությունը կառուցենք երկարատև պայքար-զարգացման տրամաբանության վրա։ Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/ElbakeanEdgar/posts/1453846141328533 ...

    Կարդալ ավելին
  • • «Նահապետ» ֆիլմում «թուրք» և/կամ «օսմանցի» բառերը ՈՉ ՄԻ անգամ չեն հնչում (թեպետ կարող էին, քանզի «ձնհալ» էր), ինչը չի խանգարում, որ Նահապետը վերակառուցի իր փոքրիկ ազգային բջիջը, իսկ այդ ֆիլմը լինի ցեղասպանության թեմատիկայով առնվազն ինձ համար ամենահաջողված գործը։ • «Նահապետը» համեմատում եմ ցեղասպանության թեմայի ներկայիս սոցիալ-մշակութային ընկալումների ու արծարծումների հետ (դպրոցական «միջոցառումներ», «դրոշայրուքներ», մեքենայի հետնապակու վրա միզող երեխայի նկար) ու արդեն որերորդ անգամ հանգում գիտական այն պարզ ճշմարտությանը, որ մշակույթի ուժն ուղիղ համեմատական է վերջինիս ծնունդ տվող սոցիալ-քաղաքական ինստիտուտների ուժին։ Ցավոք, ներկայիս ՀՀ մշակութային ու քաղաքակրթական զարգացման առումով դեռ չի գերազանցել ԽՍՀՄ բաղկացյալ մասը կազմող ՀԽՍՀ-ին։ Գոնե այս հարցում։ Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/ElbakeanEdgar/posts/1382766375103177 ...

    Կարդալ ավելին
  • Տեսանյութը պատկերում է «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետ Shuli Hakobyan-ի կողմից 6-րդ ՊՇ 153 մ/դ մատույցներում ադրբեջանական տանկի խոցման և այրվելու կադրերը։   ...

    Կարդալ ավելին
  • • 1990-ակաների հայ-ադրբեջանական պատերազմում հաղթել ենք նաև զորքի բարոյահոգեբանական ու կամային հատկանիշների շնորհիվ։ Դա ո՛չ նսեմացնել է պետք, բայց ո՛չ էլ, անշուշտ, բացարձականացնել։ • Այո՛, հաղթել ենք նաև նրա շնորհիվ, որ զորքն իմացել է՝ ինչի համար է կռվում ու չի «շեղվել թեմայից» (հիմնականում)։  • Պատերազմի միակ դրվագն ու փուլը, որում նշմարվեց «աֆգանացում», եղավ ռազմաճակատի կոնկրետ մի հատվածում՝ 1993 թ․-ի վերջին․ պլան, լրբեր, հարբեցողություն, դեդավշինա և այլն։ • Գուշակե՛ք ռազմաճակատի կոնկրետ մի հատվածը, եթե այնտեղ ամենացավալի կորուստներն ունեցանք նաև ապրիլին։ Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/ElbakeanEdgar/posts/1255668867812929 ...

    Կարդալ ավելին
  • ՌՈՒՍ-ԹՈՒՐՔԱԿԱՆ ՀԱՄԱՏԵՂ «ՔՆՆՉԱԿԱՆ» ԳՈՐԾԵՐԻ ՄԱՍԻՆ • Որպես միջազգային հարաբերությունների և հարակից գիտաճյուղային դիսցիպլինների վրա 6 տարի գլուխ ջարդած մարդ՝ ուզում եմ ձեզ ասել, որ «ռուս-թուրքական համատեղ քննչական հետաքննություն», «ռուս քննիչները մեկնել են Անկարա՝ հետաքննելու» և նմանատիպ այլ տեքստերը պարզագույն քարոզչական բլեֆ են։ • Գոյություն ունի միջազգային իրավական-քաղաքական պարադիգմ։ Այդ պարադիգմի ներսում գոյություն ունեն միջազգային իրավունքի սկզբունքներ։ Այդ սկզբունքների մեջ գոյություն ունեն պետությունների ինքնիշխան հավասարության ու ներքին գործերին չմիջամտելու սկզբունքները։ Այդ սկզբունքներից նաև բխում է, որ մի պետության տարածքում տեղի ունեցած իրավախախտումն ընդդատյա ու հետաքննելի է տվյալ երկրի դատաիրավական համակարգին։ Փորձել հետաքննել մի երկրում տեղի ունեցած հանցագործությունը՝ լինելով այլ երկրի պաշտոնյա, նշանակում է բացահայտ հայտարարել այդ պետության ինքնիշխանությունը չհարգելու մասին, ինչն այժմյան ռուս-թուրքական հարաբերություններում բացառելի է։ • Առավելագույնը, ինչ անելու են Մոսկվայից Անկարա գնացած ռուս պաշտոնյաները, առաջին ձեռքից թուրք քննիչների աշխատանքներին (մասամբ՝ կոնֆիդենցիալ) հաղորդակից լինելն ու այդ մասին Մոսկվա հայտնելն է լինելու։ Հարցաքննությունների քսերոքսներ-բաներ և այլն։ Իսկ հետո այդ քննիչները շատ արագ կհեռանան Թուրքիայից, ու բոլորս կմոռանանք նրանց մասին։ Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/ElbakeanEdgar/posts/1257043447675471 ...

    Կարդալ ավելին
  • • Սաքունցենց զեկույցը հանգիստ չի տալիս։ Վերաթերթում եմ ու համոզվում, թե ինչ աստիճանի փնթի, թափթփված աշխատանք է, ըստ որում՝ դեռ բարոյական կողմը մի կողմ, նաև տեխնիկական տեսանկյունից։ Ինձ համար այս զեկույցն առավել ուշագրավ էր, քանզի ի մոտո ճանաչում եմ թե՛ ապրիլյան պատերազմի օրագրությանը և թե՛ զոհվածների ընտանիքներին, ու պատկերացրե՛ք իմ զարմանքը, որ սաքունցյան հորինվածքները կարդալով՝ շա՜տ մեծ դժվարությամբ եմ տեղը բերում, թե որ ընտանիքի պատմությունը, ումը կարող է լինել (անունները հիմնականում նշված չեն զեկույցում)։  • Ի վերջո մի դեպք գտա, որ հաստատ գիտեի, որ ընտանիքի մասին է խոսքը։ Գիշերվա կեսին նամակ գրեցի զոհվածի հարազատին, առավոտյան ստացա մոտավոր այսպիսի պատասխան՝ «Սխալ ա գրած։ Իրանք մինչև քառասունքն էին եկել (!), էդ ժամանակ ընդհանրապես տեղյակ չէինք դեպքից, լրիվ տարբեր, կցկտուր բաներ էինք լսել, նույնիսկ զոհվելու տեղը հստակ չգիտեինք, մինչև հրամանատարը քառասունքին չեկավ ու սաղ պատմեց»։ • Հիմա շա՞տ գռեհիկ կստացվի, որ Սաքունցին ու սաքունցոիդներին մաղթեմ, որ իրանք էլ երբ մեռնեն, քառասունքները դուրս չեկած՝ իրանց պես մարդիկ գան իրանց տուն, հարազատների վշտի հետ խաղալով փող աշխատեն ու գնան։ Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/ElbakeanEdgar/posts/1223873747659108 ...

    Կարդալ ավելին
  • Անկանխատեսելի է պատերազմը, ու չգիտես, ում ինչ է վիճակված, ում համար ինչ բախտ է պահված։ Մատաղիսի զորամասում հարցուփորձ եմ անում ապրիլյան պատերազմի օրերին զոհված հերոսների կերպարի, մարտական դրվագների մասին, անուն առ անուն հիշում ենք բոլորին, ու եթե մոռանամ էլ, գիտեմ, որ կողքս նստած և պատերազմն ապրած զինվորները հաստա՛տ չեն մոռանա իրենց ընկերներին։ «Իսկ Գոռի դեպքը ո՞նց եղավ», հարցնում եմ շարքային Գոռ Կիրակոսյանի մասին։ «Գոռը «խազեյկի» շոֆերն էր, ապրիլի 5-ին, որ արդեն հայտարարել էին հրադադարի մասին, հաց էր տանում դիրքեր։ Երևի՝ մի կես ժամ էր անցել հրադադարից, բայց զգուշացրել էինք, որ մի քիչ սպասի՝ չգնա»։ «Ինչի՞, ի՞նչն էր խնդիրը»։ «Մեր պոստի դեմի թուրքի պոստում մի հատ մինամյոտչիկ կար, չէր հանգստանում շան տղեն, կրակում էր ու կրակում, ավտոյի ծուխ տենալուց ավելի արագ էր կրակում․ երևի՝ ընկերներ շատ էր կորցրել էդ օրերին։ Գոռին ասել էինք, բայց վռազեց, որ հացը հասցնի տղեքին։ Հասել էր դիրք, դիրքի ավագ Նարինյան Վլադիկը՝ Ղարաբաղի Մարտունուց, դուրս էր եկել, որ ընդունի, ականի պայթյունից հենց էդտեղ զոհվեցին տղեքը»։ Լսում ես ու մտածում, որ իրոք անկանխատեսելի բան է պատերազմը՝ մահվան ելքով վիճակախաղ, որ չգիտես, երբ կավարտվի։ Ու միակ բանը, որ տարբերում է պատերազմը մյուս վիճակախաղերից, նպատակի վեհությունն է՝ սեփական կյանքով մյուսներին կյանք ու շունչ ներարկելը։ Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/ElbakeanEdgar/posts/1222292827817200 ...

    Կարդալ ավելին
  • Սյունիքի մարզի Եղվարդ ու Ուժանիս գյուղերի շրջակայքում՝ խոտհարքերում, ականազերծման աշխատանքներ են վերջերս կատարվել, հայ-ադրբեջանական առաջին պատերազմից մնացած ահագին ականներ ու չպայթած զինամթերք է հանվել։ Հիշեցնեմ, որ դրանք այն տարածքներն են, որ պատերազմի տարիներին հարակից էին նախկին ԱդրԽՍՀ Զենգիլանի շրջանին։  Հիմա ուզում եմ հասկանալ, թե ինչից ա, որ եթե Լենկ-Թեմուրի արշավանքներից մնացած հայ դասալիքի աջ կողոսկրերի մնացորդ հայտնաբերվի, մի ամբողջ գիտական արշավախումբ կմեկնի՝ ուսումնասիրության, ու մի 5 հատ էլ գիտական հոդված ու 2 հատ դիսերտացիա կգրվի, իսկ սա ոչ մեկին հետաքրքիր չի՝ բացի «Զինուժ»-ի թղթակիցներից։ Էդ գտածոները ոչ մի պատմագիտական, ռազմական պատմության տեսանկյունից հետաքրքրություն չե՞ն ներկայացնում։ Ասենք դրանից չե՞նք կարա իմանալ, թե ականադրումը մոտավոր տարվա որ եղանակին ա արվել, կամ ինչ հարձակողական/պաշտպանողական նկատառումով ա արվել։ Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/ElbakeanEdgar/posts/1201330486580101 ...

    Կարդալ ավելին
  • Քաղաքացիական անձի համար առաջնագծի մարտական դիրքերում ամենադժվարը ո՛չ ցեխն է, ո՛չ բնակլիմայական պայմանները, ո՛չ էլ առջևի թուրքը։ Ամենադժվարն այն պահն է, երբ դիրքապահ տղաներն, իրենք իրենց պատմածին հավատալով, սկսում են խրամատային միֆերի շարքը։ Միֆեր, որոնք հին-հին ժամանակներից ունեցել են մեկ կիրառական նշանակություն՝ զգոն պահել զինվորին՝ վախի գործոնի վրա ներազդելով։ Նման պատմություններ լսելիս պարտավոր ես նրբանկատ լինել և դիմացինիդ ցույց տալ, թե հավատում ես, որովհետև «չարդ տանեմ, էդ քո պատմած կաբլուկներով աղջիկ լրտեսի կամ բլինդաժի պատին «ձեր կենացը փրկեց ձեր կյանքը» գրող թուրք դիվերսանտի միֆը հենց նոր կողքի դիրքում էին պատմում կամ մի 8 զորակոչ առաջ ծառայած մեծ ախպորիցս էլ եմ լսել» բնույթի պատասխանները կկոտրեն զինվորի սիրտը։ Եղե՛ք նրբանկատ զինվորականների հանդեպ։ Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/ElbakeanEdgar/posts/1200438443335972 ...

    Կարդալ ավելին

ՖԲՀ

Քաղաքականություն

  • /uploads/photos/rqYJg9mXJRAsdAtc8A61.jpg

    Չթերագնահատելով թշնամական բանակի հնարավորությունը՝ արժե Բաքվի տաքգլուխներին զգուշացնել, որ մարտական կարողությունների գնահատականը որոշվում է խրամատում, այլ ոչ թե բարձրագոչ հայտարարություններով։ Այս մասին Facebook-ի իր էջում գրել է Արցախի ՊԲ մամուլի քարտուղար Սենոր Հասրաթյանը․ «Արցախա-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գծում հակառակորդի կողմից պարբերաբար ձեռնարկվող անհաջող նախահարձակ գործողություններին զուգահեռ ընդգծված ակտիվություն է նկատվում նաև քարոզչական ճակատում: Հատկանշական է, որ այդ գործընթացին ներգրավվում են ոչ միայն հարևան երկրի պետական ու ոչ պետական տեղեկատվաքարոզչական ոլորտի ներկայացուցիչները, այլև շատ հաճախ բանակի ղեկավարությունն ու ենթակա զորամիավորումների հրամանատարները: Ավելին, ծավալվող քարոզչության առանձնահատկությունը կայանում է նրանում, որ վերջիններիս կողմից միտումնավոր կերպով փորձ է արվում շփման գծում նախ՝ պարբերաբար իրենց իսկ սադրած սրացումների մեղքը բարդել հայկական կողմի վրա, իսկ այնուհետև հանրությանը մատուցել, թե ինչպես է այդ ամենին «հերոսաբար» դիմագրավում իրենց «փառավոր» բանակը: Բոլորովին վերջերս ադրբեջանական լրատվամիջոցներից մեկին տված հարցազրույցում զորամիավորման հրամանատար Խագանի Ջաբրայիլովը, նույն ոճով մեղադրանք ներկայացնելով հայկական կողմին, գնաց ավելի հեռուն և ոչ ավել, ոչ պակաս կատարեց հետևյալ ամպագոռգոռ հայտարարությունը. «Բնականաբար, առ այսօր մեր ոխերիմ թշնամին չի կարողացել որևէ անգամ հասնել իր նպատակին: Ադրբեջանական բանակն արդեն այն չէ, ինչ եղել է 25 տարի առաջ…. Ներկա պահին մեր զինանձնակազմի բարոյահոգեբանական ոգին անչափ բարձր է և սպասում է Գերագույն գլխավոր հրամանատարի մարտական հրամանին…»։ Չթերագնահատելով թշնամական բանակի հնարավորությունը, այդուհանդերձ, արժե Բաքվի տաքգլուխներին զգուշացնել, որ մարտական կարողությունների գնահատականը որոշվում է խրամատում, այլ ոչ թե բարձրագոչ հայտարարություններով… Իսկ առ այսօր խրամատում կատարվածը չկրկնվելու համար առնվազն ձեզ պետք է ունենալ հիշողություն և եղածը չգերագնահատելու խոհեմություն: Հակառակ դեպքում, պարո՛ն Ջաբրայիլով, հավանականությունը շատ մեծ է, որ կրկին կարող է հայտնվես նույն այն վիճակում, ինչպիսինն անձամբ քո մաշկի վրա զգացել ես և՛ 1992-94 թվականներին, և՛ դրանից հետո ընկած ժամանակահատվածում»,-ասված է գրառման մեջ:

    Կարդալ ավելին