• Քրիստ Մանարյան
  • Ամեն անգամ, երբ որևէ պրոդյուսեր, ռեժիսոր, կամ իրեն դրանցից մեկը հորջորջող կինոպռառաբ հայտարարում ա, որ Հայաստանում սցենարիստական դպրոց չկա` ծիծաղս գալիս ա...թե չէ ռեժիսորական դպրոցներն ամեն քայլափոխի են, սուպերմարքեթների պես...կամ եթե մեկը Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանից մի քայլ էն կողմ ա սովորել` արդեն կնիքը ճակատին խփած ռեժիսոր ա...: Ոչի՞նչ, որ շատերը սցենարիստ ասելով հասկանում են գրչակի, որը ռեժիսորի ու պրոդյուսերի /դե պրոդյուսերական դպրոցների մասին էլ չասենք ու չասենք` թափած են մայթերին/ հլու կամակատարն ա... եթե պիտի կինոյի ասպարեզում հիմնական թելադրող լինեն միայն պրոդյուսերները` որոշ ժամանակ անց կունենանք ի սկզբանե քանոնով հաշվարկած, դզած-փչած, շուշաթղթած կինո, որը կարելի կլինի մեծաքանակ դրսում ծախել, ասենք` հայկական ծիրանի ու ձմերուկի պես: Առանց նեղանալու: Իսկ եթե պիտի ռեժիսորների հեգեմոնիա լինի` կունենանք գիժ-գիժ կինոներ, չթռչող ինքնաթիռների նման ծանր, անշրջահայաց ու վախենալու... կինոն, ըստ իս` բոլորի ջանքերի միավորումն ու նաև խելամիտ կոմպրոմիսը: Եթե դա սովորական կինոն ա: Բայց կա ռեժիսորական կինո, պրոդյուսերական, դերասանական, անգամ օպերատրական...և ո՞վ ասեց, որ դրանք կինո չեն: Պատկերացնում ե՞ք ինչ կլիներ, եթե ասենք Փարաջանովին կամ Փելեշյանին պրոդյուսերները ստիպեին նկարել սեփական տեսլականով ֆիլմեր, որոնք լավ վաճառվեին....բռռռռ.... Կինոյի օրենք իհարկե պետք ա, անհրաժեշտ ա: Եվ շատ վաղուց: Բայց պետք չի պատկերացնել, որ այսուհետև կինոաշխարհի շիռպատրեբ, դրսում գրված մոտեցումները մեզ համար պիտի դառնան ոսկե օրենքներ: Եվ պետք չի մեղքը բարդել նույն ոլորտի մյուս ճյուղերը ներկայացնողների թվացյալ ապաշնորհության վրա, սևացնելով նրանց ու կավիճ քսելով սեփական դեմքին...հեռախոսով նկարած կինոն էլ ա կինո: Ու նույնիսկ շատ լավ կինո: Մի խոսքով, պետք չի էլի` վսե վ գավնե ա յա վ բելոմ ֆռակե...Զավեշտալի ա, երբ նույն տաշտակում ճողփացողներից մեկը փորձում ա ջուրը քաշել իր կողմը.... Իսկ էդ արանքում մի քանի իսկապես տաղանդավոր մարդիկ գլուխները կախ շարունակում են Սիզիփոսի պես վեր գլորել ժայռը ու ֆիզիկայի բոլոր օրենքներին հակառակ` հասցնում են սարի գագաթը: Սիրենք զդիմացինս, մեր ժողովուրդը մեզնից գործեր ա ակնկալում, ոչ թե փոխադարձ մեղադրանքներ ու մեծամիտ, սին հայտարարություններ Ասում եմ որպես սցենարիստ ու ռեժիսոր, ով չի ուզի` թող չընդունի: Բայց ախր իրականում կինո ենք նկարում, էլի` հո աշխարհը շալակած չե՞նք տանում... ավելի համեստ, պարոնայք, ավելի համեստ... Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1397826440253238&id=100000776872213 ...

    Կարդալ ավելին
  • Հեռավոր 87-ին էր. մի տարի էր, ինչ վերադարձել էի սովետական բանակից ու աշխատում էի ՄՀՀ-ում (Մարզահամերգային համալիրում), որը, բնականաբար, դեռ Կարեն Դեմիրճյանի անունը չէր կրում: Ռեժիսոր-կազմակերպիչ էի, գործս ինձ ահավոր դուր էր գալիս. շուտ-շուտ համերգներ էին կազմակերպվում, արտասահմանից գալիս էին խմբեր ու կատարողներ, որոնց միայն հեռուստացույցով էինք տեսել, գալիս էին և մերոնք, որոնցից շատերին նույնպես հեռուստացույցից դուրս հանդիպել գրեթե չէր վիճակվում: Կատարյալ երանության մեջ էի` բարձրաճաշակ երաժշտություն, աշխարհով մեկ հայտնի անուններ, կարճ ընդմիջումներին կենդանի շփում լեգենդի կարգավիճակ ունեցող արվեստագետների ու սպորտսմենների հետ, համերգից հետո տպավորությունների փոխանակում, հաճախ`շշի շուրջ... Հանդիսատեսի պակաս չկար. մարդիկ փող ունեին ու լավ համերգների տոմս ձեռք բերելու համար իրար գլուխ էին ջարդում: Մի խոսքով` չսիրածս սովետի սիրածս ժամանակները... երբ մեր ՄՀՀ-ի նույնիսկ խոնարհ, գրել-կարդալ չիմացող հավաքարարուհիներն ընդվզում էին` լսելով, որ ռաբիսներն ուզում են մեր դահլիճներում ելույթներ ունենալ...  Մի երեկո համերգային դահլիճում «զբոռնի սալյանկա» համերգ էր, արդեն չեմ հիշում ինչ օրվա կապակցությամբ։ Հայաստանի ամենահայտնի արտիստները, երաժիշտները, պարի կոլեկտիվները, բոլորը ներկա էին: Աշխատում էինք լարված, բայց չտեսնված հավեսով` արագ փոխել բեմն ու դեկորները, ուղղել լույսերը, տեղափոխել միկրոֆոններն ու աթոռները և այլն... Կապի հիանալի միջոցներ ունեինք։ Ընդհանրապես, ՄՀՀ-ի տեխնիկան մինչև հրդեհն ու դրանից հետո էլ էնքան որակյալ էր, որ դրսից եկող մարդկանց բերանը պարզապես բաց էր մնում, կես բերան ինչ ասեին, հինգ րոպե հետո դիմացները պատրաստ դրված էր... Մեր տեխնիկականի տղաներն էդ օրը սովորականի պես իրենց բարձրության վրա էին, բոլորը մի մարդու պես գիտեին իրենց անելիքն ու պտտվում էին բեմի շուրջը, կողքերը, տակն ու վրան, վայրկյան անգամ չուշացնելով` մենք նաև մրցակցության մեջ էինք տարբեր ծառայություններով, որ համերգից հետո էլի գլուխ գովենք: Մի խոսքով՝ ինչ հայտնի մարդ ասես, ելույթ ունեցավ, ու եկավ մեր մեծ մաեստրոյի` Ռուբեն Մաթևոսյանի ելույթի պահը։ Մեկ երգ, ինչպես և սահմանված էր էդ օրը բոլորի համար, տևողությունը՝ նախապես ֆիքսած, լույսերն արդեն դրված, երաժիշտները պատրաստ նստած, ժողովուրդն էլ հիացած ծափահարում է, որովհետև համերգավարը Մաթևոսյանի անունն արդեն տվել է:  Մեծ երգիչը դուրս եկավ բեմ, համբերեց, որ ծափերը հանդարտվեն, ու կատարեց իր երգը: Կարծեմ «Բախտի արագիլ»-ն էր երգում: Մենք կուլիսներից հմայված լսում էինք, առաջին շարքերի վրա ընկնող լույսերի տակ երևում էր, թե ինչպես է հանդիսատեսն անձայն ու երջանիկ երգում հազարավորների սրտին մոտ, անգիր արած, անմահ երգը: Մաեստրոն ավարտեց։ Դահլիճը պայթեց բուռն ծափերից։ Մարդիկ սկսեցին ոտքի կանգնել ու ծափահարել ձեռքերը չխնայելով: Մաթևոսյանը խորը գլուխ տվեց ու հեռացավ բեմից, վարագույրը փակվեց, երաժիշտներն արագ, իրար հետևից լքեցին բեմը, մենք սկսեցինք տեղափոխել միկրոֆոններն ու աթոռները. հաջորդ համարն, ուր որ է, պիտի սկսվեր: Մինչդեռ դահլիճում ծափահարությունները չէին դադարում, հանդիսատեսը բացականչություններով հետ էր կանչում Մաթևոսյանին՝ պահանջելով, որ էլի երգի... Կուլիսներում կանգնած էին ՄՀՀ-ի էն ժամանակվա տնօրենը (անունը չեմ տալիս) ու համերգի ռեժիսորը (նրանն էլ չտամ): Բոլորս սպասում էինք, որ ծափահարությունները դադարեն ու համերգավարը հայտարարի մյուս համարը:  Բայց արի ու տես, որ Ռուբեն Մաթևոսյանի հասցեին ուղղված ծափահարությունները, միևնույն է, չէին դադարում: Մաեստրոն, որն արդեն պատրաստվում էր հեռանալ կուլիսներից, ոտքը մի պահ կախ գցեց ու հարցական նայեց համերգի ռեժիսորին: - Ռուբեն ջան, ճար չունես, էլի պիտի երգես, մարդիկ պահանջում են,- ժպտալով խնդրեց վերջինս: Մինչդեռ տնօրենը, որը հայտնի էր իր չոր ու կոպիտ բնավորությամբ, նրա թևից բռնած, բացահայտ քաշեց կուլիսների խորքը, Մաթևոսյանի աչքից հեռու ու մռայլ ձայնով սաստեց. - Դու ստեղ որոշումներ մի կայացրու, քոնը բեմն ա, չխառնես հանկարծ... Ռեժիսորը ցուցադրաբար ազատեց իր թևը, նրա ձայնը նույնպես փոխվեց ու իջավ մի օկտավ. - Չհասկացա, բեմն ա, դրա համար էլ ասում եմ... Խի մենակ դու պտի՞ որոշումներ կայացնես... Գեղարվեստականի մեջ ընչի՞ ես խառնվում, մենք ո՞նց ենք պայմանավորվել: - Որովհետև տնօրեն եմ, այ տղա... Ու կխառնվեմ, երբ կուզեմ։ Ես գրաֆիկ ունեմ, դրանից դուրս չպտի հելնես... Իսկ պահանջկոտ ծափահարությունները շարունակվում էին... Ռեժիսորը սկսեց դանդաղ թարթել ու դանդաղ խոսել. - Ուրեմն՝ լսի. այ տղան դու ես ու գալստուկիդ, մեկ էլ աթոռիդ չխաբնվես, այ սութի տնօրեն, էղա՞վ... Էս մարդուն ժողովուրդն ա պահանջում, ուրեմն՝ պտի երգի: - Ասում եմ՝ չպտի երգի,- ձայնը բարձրացրեց տնօրենը՝ բռնելով ռեժիսորի բաճկոնի օձիքից։- Որ ամեն կատարող գրաֆիկից դուրս սկսի համարներ կատարել, վերջը ո՞ւր ենք հասնելու... Հա, ես իրան հարգում եմ, բայց ով ուզում ա ըլնի, ինձ համար սաղ հավասար են, էսի Շխկոյի դուքանը չի, Հայաստանի ամենահարգված օբյեկտն ա, ընգեր ռեժիսոր... Ռեժիսորը, որն, ինչպես հասկացաք, պակաս պատվախնդիր չէր, իր հերթին ամուր բռնեց տնօրենի օձիքից ու ֆշշաց նրա երեսին. - Օբյեկտում հաց են ուտում, ընգեր տնօրեն, իսկ սա կուլտուրայի տաճար ա, ջոգո՞ւմ ես տարբերությունը: Ու եթե մարդիկ իրանց ճղելով բիս են գոռում, ուրեմն՝ մաեստրոն պտի էլի երգի, կարգն ա էդպես... - Արա,- սկսեց գոռալ իրեն կորցրած տնօրենը,- որ հետո մի քանի հազար հոգի ուշ են հելնում շենքից, ու սաղ Կիևյանը պռոբկա ա ըլնում, մլիցեքը ի՞նձ են զանգում, թե՞ քեզ, այ բանից բեխաբար արվեստագետ... Չի երգելու, ասում եմ... - Իրեք րոպե էսկողմ-էնկողմի համար միանգամից զանգում են, հա՞... Քու փայ հարիֆն էլ ես էի՞... Դու պարզապես չուզողություն ես անում, էղա՞վ... Մենք մոտեցել էինք, որ նրանց բաժանենք, որ հանկարծ իրար խփեն, բայց չհասցրինք դա անել, որովհետև չդադարող ծափերը դահլիճում անսպասելի ավելի սաստկացան ու միանգամից, քըրթ, կտրվեցին: Տնօրենն ու ռեժիսորն, իրար օձիք բռնած, զարմացած, մեխանիկորեն նայեցին էդ կողմը: Ու հանկարծ լսվեց Մաթևոսյանի չքնաղ, զուլալ ձայնը։ Նա խառնաշփոթի մեջ կրկին ելել էր բեմ ու եգում էր առանց երաժշտական ուղեկցության, միայնակ, ակապելլա, բայց ո~նց էր երգում, ի~նչ ձայն, ի~նչ գեղեցիկ, հուզիչ կատարում... Էնքան պայծառ, էնքան հուզական, էն աստիճան հարազատ ու սրտամոտ, որ միանգամից բոլորիս կոկորդները բռնվեցին, ասես միաժամանակ ուզեցինք արտասվել.... Երևի չեք հավատա, բայց չեմ հիշում, թե ինչ էր երգում, էնքան որ տարված էի ու կախարդված։ Մաեստրոյի շնչառությունն ասես իմը լիներ, մաքրամաքուր, հզոր բարձրախոսներից լցվում էր մեջս, թրթռում էր կրծքումս ու ականջներումս, պտտվում էր իմ հիացած հոգում ու հասցնելով երանության գագաթնակետին` փայփայում էր ողջ էությունս՝ կրկնելով` դու հայ ես, սա քոնն ա, սա միշտ եղել ա քոնն ու քոնն էլ կլինի... Հետո գլխի ընկան ու անջատեցին միկրոֆոնը, բայց նա էլի երգում էր, ինքնամոռաց, ավելի ոգևորված, բոլոր գրված օրենքներին ու պայմանականություններին հակառակ, և նրա հզոր ձայնը հսկայական, շունչը պահած դահլիճում չէր կորչում, անգամ առանց միկրոֆոնի... Մաթևոսյանը կարճ երգեց, ասենք`երեք տան փոխարեն երկուսը: Երբ նա ավարտեց ու արագ հեռացավ բեմից՝ արժանանալով էլ ավելի փոթորկոտ ծափահարության, ոմանք դահլիճում արտասվում ու սրբում էին արցունքները, մի երկու կին էլ ուշացած վազեցին դեպի կուլիսները, ծաղիկներ նվիրելու մեծ երգչին։ Անվտանգության աշխատակիցները նրանց չհամարձակվեցին կանգնեցնել....  Տնօրենը, որին արդեն հեռացրել էինք ռեժիսորից, բան չասաց հանդուգն մաեստրոյին, բայց նրա մթնած հայացքում կարդացվում էր` Ռուբեն, քոնն արիր, էլի... Ռեժիսորն, ընդհակառակը, եկավ, փաթաթվեց արտիստին ու խոսքեր չգտնելով՝ պարզապես երջանիկ թփթփացրեց նրա մեջքին: Իսկ Մաթևոսյանը հաղթանակած անցավ բոլորիս կողքով, հետո անսպասելի վերադարձավ ու բարձրաձայն նետեց տնօրենին. - Հա, հասկանում եմ՝ չէր կարելի... բայց ես երբեք չեմ հիասթափեցնում իմ ժողովրդին, ԵՐԲԵՔ: Ես իր ծառան եմ: Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1384532681582614&id=100000776872213 ...

    Կարդալ ավելին
  • Դեմագոգիային հայերեն ասում են ամբոխավարություն: Հայերենն, ինչպես միշտ, լեզուների լեզուն ա, ամեն ինչ դնում ա տեղերը: Որովհետև ամբոխին միշտ կարելի ա վարել: Ամբոխ առաջնորդելը անբուժելի հիվանդություն ա, շատ գայթակղիչ` հիմար-հիմար դուրս ես տալիս, իսկ քեզ աստված կարգած ու սեփական ուղեղ չունեցող բազմաթիվ խեղճուկրակներ, բերանները բաց, քեզ են լսում ու զոմբիացած ծափահարում են. Խելոքն ա ասել, ուրեմն՝ Ճշմարտություն ա... Զզվեցրիք ոսկեծիրանյան տառապանքներով ու հառաչանքներով, էդ ա ասածս: Չարչարանքներ՝ ըստ ծիրանի... Ստիպված, զզվելով կարդացի շատերիդ մտքի գոհարները։ Չեք համոզում: Գնացեք, ամբոխին խաբեք, ինձ հաստատ չեք խաբի: Ինձ ասելով հասկանում եմ ինձ պես շատ-շատերին: Ու հաստատ դուք էլ եք դա հասկանում:  Տասնամյակներով տաղանդավոր մարդիկ կինոներ նկարեցին, նայեցինք դրանք, մեծացանք դրանցով, ու մեկ էլ պարզվեց` իսկական արվեստը պիտի այլընտրանքային լինի համ էլ, պիտի համ էլ պիդռական թեթև /կամ ոչ թեթև/ թեքումով լինի, կինոն իրավունք ունի շոշափելու ուզածդ թեմա... Շոշափեք: Զաթի էդ շոշափելուց ա մոտներդ սկսվում էս ամենը... Ձվերը հավին սովորեցնում են, թե ինչ ասել ա ժամանակակից մոտեցում արվեստին...  Ձվեր, ինչքան շարունակեք, էնքան դիմադրությունը կոշտանալու ա: Պիդռներ արվեստում միշտ էլ կային, բայց էն ժամանակներում իրենց արվեստը պիդռական չէր: Իսկ հիմա կապը կտրած շների պես կատաղել են, քարոզչություն են անում... Իսկ շան հետ փետը ձեռին են խոսում:  Մի բանի համար եմ ափսոսում, որ էս արանքում Ծիրանի պես ընտիր, շատ հայկական, արևահամ ու ազնիվ մրգի անունը խառնվեց էս լպրծուն, բանուգործ չունեցող, բամբասկան կնկա նման զզվանք առաջացնող գաղջ թեմային:  Իսկ ամենակարևորը` մի հատ ուշադիր նայեք, պարզապես ուշադիր նայեք, թե ովքեր են էս թեման բարձրացնողները, տոլերանտություն քարոզողներն ու մեզ խելք սովորեցնողները: Մեծ մասամբ գեղցիներ են, մայրաքաղաքում ֆռֆռացող, արմունկներով սրան-նրան հրելով իրենց համար ոտի տեղ բացող:  Ես մեռա. նախկին մատուցողուհին հիմա արդեն ոչ միայն դերասանուհի ա, այլև արդեն ռեժիսոր... Հայելի պահեք մոտներդ, շոշափողներ: Ու երբեմն մեջը նայեք. ծագումիցդ չես փախչի, դեռ ոչ ոք չի փախել: Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1372379702797912&id=100000776872213 ...

    Կարդալ ավելին
  • Խնդրում եմ ու կոչ եմ անում` Հարութին մի դրեք ու քլնգեք, նա մեր հաղթանակների, սիրո ու ընդհանրապես մեր տեսակի երգիչն ա, մի ուրացեք էդպես հեշտուհանգիստ, հիշեք ինչքան ենք երազել, ծիծաղել ու լացել նրա երգերի տակ: Լևոնը Շարաֆյան ճիշտ ա նկատում` էմոցիոնալ տղա յա, կարող ա մի շարժում էլ էսկողմ էնկողմ անի, մի դարձրեք դա ազգային հարց: Մենք շատ ավելի կոնկրետ ու վտանգավոր թշնամիներ, դավաճաններ ունենք հիմա մեր մեջ, որոնք Հայաստանը դրսից հետևողականորեն քանդողների քստմնելի փողերին ինքնակամ գերի են դարձել ու պարտվողական մտքեր են քարոզում: Ու նաև էդ ճամբարից են անամոթաբար հիմա Հարութի անունը հոլովում… Նրանից, որ Գորբաչյովը ժամանակին Այթմատովին նստեցրել էր կողքը` Այթմատովը պակաս տաղանդավոր ու պակաս ընթերցված չդարձավ: Սերժ Սարգսյանը Շարլ Ազնավուրին ասեց` մենք բոլորս կանցնենք, կգնանք, կմնաք Դուք ու Ձեր արվեստը, Մաեստրո…: Հայտնություն չի արել նա, ասել ա էն, ինչը բոլորս գիտենք վաղուց:  Չարժի, պետք չի իրար միս կրծել, մենք էդ շռայլությունն իրավունք չունենք միմյանց հանդեպ թույլ տալու, մասնավորապես` ժողովրդի կողմից ընդունված, իսկապես սիրված արվեստագետի նկատմամբ, ախր սահմանին կանգնած ա թուրքը ու շարունակում ա մեզ վրա կրակել, մերոնց սպանել:  Էդպես հեշտ չի կարելի ատել միմյանց` մեր դարավոր թշնամին մեր էդ թուլությունն էլ լավ գիտի և իսկապես ուրախանում ա դա տեսնելով, մի ուրախացրեք էդ ստահակին: Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1270626236306593 ...

    Կարդալ ավելին
  • Հերթական աչքալուսանքը «Փարքինգ Սիթի» կոչեցյալներից՝ 5000 դրամանոց։ Մեքենան կայանել եմ հին Դետսկի Միռի մոտ, էն, որ նախորդ դարից չի գործում, ու հայտնի չի, թե էկող դարերից որում կգործի: Կայանել եմ թեք, ուրիշ մեքենաներ էլ կան թեք կայանած, մենք հայ ենք, իրար խանգարել չենք սիրում, իրար մասին ենք մտածում, տվյալ հատվածում թեք կայանում ես ինքնաբերաբար՝ տեղ խնայելով ուրիշների համար, ուրիշ համաքաղաքացիների համար: Որ նրանք էլ կայանեն, հայ ենք, վերջիվերջո, մի բուռ:  Բայց պարզվում ա, որ էդ բռի մեջ անգամ ամեն հայ հայ չի։ Կողքիս կանգնած ա պարկովչիկ մակնիշի մի համաքաղաքացի, ձեն չի հանում, նայում ա պոլերին: Ինքը սովոր ա դրամ վերցնել, ինքը վերցնող ա ծնվել: Իսկ տալու գործում չկա, նույնիսկ անվճար խորհուրդ չի տա. հոգին վաղուց վաճառել ա, բիրիքով: Հետո կողքովս, ինձ քսվելով անցնում ա ոստիկանական մեքենան: Ու երկու կերած-խմած ոստիկանները նույնպես ձեն չեն հանում, սպասում են սխալ կայանեմ, որ տուգանք գա: Դե ապրեք, տղերք ջան, լավ եք անում, շարունակեք էդ ոգով: Ուղղակի առավոտյան տնից դուրս գալիս ձեր երեխեքին պաչելիս (եթե դեռ էրեսատեղ ունեք պաչելու) անկեղծորեն խոստովանեք՝ պապան գնում ա գործի, որ ուրիշ պապաների գլխին սարքի: Պապան սարքող ա: Ու դուք էլ, որ մեծանաք, սարքողներ եք դառնալու: Շինարար, չէ, շինական չէ, ինչպես հայ ժողովուրդը դարեդար: Այլ՝ ՍԱՐՔՈՂ: Բարի սարքավորում ձեզ, ախպերներ, եթե գտնում եք, որ հալալ ա, ուրեմն՝ թող հալալ լինի ձեզ: Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1212680755434475&id=100000776872213 ...

    Կարդալ ավելին
  • Լսեք, իմ գործընկեր դերասաններ ու ռեժիսորներ, մեծ մասամբ օժտված ու երբեմն նաև՝ տաղանդավոր մարդիկ, դուք ձեզ էս ամենի համար հեչ մեղավոր չեք զգու՞մ...դուք իսկապե՞ս ինքներդ ձեզ կարողանում եք խաբել, հավատացնելով սեփական քնած խղճին, որ կրիմինալ սերիալներ ստեղծելն ու դրանցում խաղալը բացարձակ կապ չունի մեր կյանքի իրականության հետ...գիտենք էդ հորինովի արդարացումը՝ Ժողովուրդը դա յա սիրում...դուք ի՞նչ ա՝ ուրիշ ժողովուրդ ունե՞ք, որից մենք տեղյակ չենք, դուք ուրիշ Հայաստանում եք ապրու՞մ: Ոչի՞նչ, որ ջահելներն ընդօրինակում են էկրաններից տեսածն ու նմանակում են ձեզ: Ոչի՞նչ...  Սև կոստյումներ հագնելով, թիկնապահների ամբոխով Յաշչիկներում նստած շրջելով ու խորիմաստ տեսքերով եթերից չակերտավոր ճշմարտություններ դուրս տալով ճիշտ տղա չեն դառնում: Էդ ինչու՞, երբ որ ինձ ամենաառաջիններից առաջարկեցին նման սերիալի սցենար գրել՝ հրաժարվեցի: Լավ էլ փող էին տալու: Բայց աչքիս չերևաց: Երևի հեչ ճիշտ տղա չեմ, չէ՞: Ու ընդհանրապես դա ի՞նչ մի ձգտելու բան ա՝ հանգուցյալ սովետից որպես բալաստ մնացած կրիմինալի ու բլատնոյի հանդեպ էդ անթաքույց հիացմունքը էկրաններից գովերգելը: Մանավանդ որ, համոզված եմ՝ կրիմինալ աշխարհն ինքը հաստատ չի պատվիրում նման սերիալներ, նրան նման կասկածելի գովազդ պետք չի: Որովհետև էն իրականությունն ուրիշ ա ու շատ ա տարբերվում ձեր ստեղծած պսեվդոկրիմինալ վոդեվիլներից: Երբ որ գնդապետ Իսաևին ցույց են տվել Գարնան 17 ակնթարթը /որի ռեժիսորն անկրկնելի Լիոզնովան էր/՝ էդ մարդը քթի տակ ծիծաղել ա ու ասել՝ եթե ես ինձ մի օր պահեի էնպես, ինչպես ձեր էկրանային Շտիրլիցն ա իրան պահում ֆիլմում՝ նույն օրը գեստապոն ինձ կբացահայտեր:  Հիշեք մեր ու ձեր դասախոսներին, էն պայծառ մարդկանց, ովքեր իրենց կյանքը, ժամանակն ու առողջությունը չխնայեցին մեր ջահել գլուխները գիտելիք մտցնելու համար, բա մեր մեծերը սրա համար էի՞ն մեզ դասավանդում... Եթե դուք գտնեք ձեր մեջ ուժ ու հրաժարվեք էդ դերերից՝ հեռուստատեսությունների ղեկավարները հազար անգամ կմտածեն նման սերիալները շարունակելուց առաջ: Որովհետև միայն փողոցից բռնած դերասաններով նկարահանումներ անել չի լինի՝ էն չեղած որակն էլ կկորչի:  Կորչի գնա, որ գոնե էս մի ցավից պրծնենք: Բոլորս: Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1200783863290831&id=100000776872213 ...

    Կարդալ ավելին
  • Ռաբիզի հաշվով՝ երբ որ ձեռնոցը քսվում ա ցեխին, ցեխը չի ձեռնոցոտվում, ձեռնոցն ա ցեխոտվում: Ամեն անգամ, երբ որ էդ իբր երաժշշտություն կոչվածը փնովում ենք՝ սկսում են մեզ հիմար-հիմար մեղադրել՝ նախանձում եք ռաբիզներին, որովհետև դահլիճներ ու ռեստորաններ են լցնոմ... Հա, մեկ էլ էն ռաբիզին եմ նախանձում, որ ապրիօլյան քառօրյայից մի քանի օր անց Լոսում համերգ էր դնում, իբր Լոսն էս մոլորակից չի ու էնտեղի հայերը երևի ուրիշ նյութից են սարքած, եթե խիղճ ու ամոթ կորցրած գնում են էդ համերգներին: Չեմ հասկանում՝ ձեր տանը հայելի չկա՞... Նյութի աղբյուր` https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1094415313927687&id=100000776872213 ...

    Կարդալ ավելին
  • Քաղաքը թքած ունի բոլորիս տրամադրությունների վրա, քաղաքն ինքը տրամադրություն է, գլխավոր տրամադրությունը, նրա փողոցներում իրար են հաջորդում հոգնած հեգնանք ու անիմաստ ծիծաղը, մուրացկանի միալար մրմունջն ու պաշտոնյայի գոռոզ անհամբերությունը, երեխայի միամիտ, հոգիդ հալեցնող հիացմունքն ու պոռնիկի հաշվենկատ հաճոյախոսությունը: Ես տաքսի եմ քշում ամառ-ձմեռ, փոքր համարվող, բայց իրականում հսկա Երևանում, ծառայելով ինձ նման հասարակ մարդկանց, նրանց, ովքեր մի կետից մյուսը տեղափոխվելու անհապաղ խնդիր ունեն՝ տանում եմ ուղևորներիս աշխատավայր ու ժամադրությունների, փրկում եմ ծնողների նախատինքից ու հասցնում եմ ուշացող չվերթներին, լսում եմ բողոքներ ու նեղված սրտի խոստովանություններ, ինձ հետ հարբեցողները կիսում են արցունքը, իսկ հավակնոտները՝ մռայլ մարգարեությունները: Ես սովորել եմ համբերել, մանավանդ տաս երկարուձիգ տարիների ազատազրկումից հետո ու գլուխս կախ, լուռ անում եմ ամենօրյա գործս:  Իմ մեքենան միշտ մաքուր է, նրանում երբեք չես լսի ռաբիզ երաժշտություն, հաշվիչս ոչ մի անգամ առաջ չեմ տվել, խցանումների մեջ էլ չեմ հայոյում: Ես ուզած-չուզած սիրում եմ իմ աշխատանքը: ՙՏուն տանելու տղա ես՚ մի անգամ ասաց մի ծեր ուղևորուհի: Երևի չամուսնացած աղջիկ ուներ: Առաջին անգամը չեն ինձ նման բան ասում: Երբ սկսեց հարցուփորձ անել, պարզապես հիշեցրեցի՝ ՙՀասանք, մորքուր՚: Շփվող չեմ՝ դա է իմ թերությունը: Թե ոնց են տարեցները զգում, որ կին չունեմ՝ էդ էլ իրենք գիտեն: Երեկոյան, հոգնած ու ջարդված վերադառնում եմ տուն: Մայրս պատրաստել է լոբով ճաշ, կերակրել է Գամփռին ու նորից երգում է:  Գալիս է Լալն իր ծուռ հեծանվով, միասին ուտում ենք ու մի քիչ էլ խմում՝ Լալն իր ձեռքով լավ օղի է թորում, ինչից պատահի: Էս անգամ պատահել է դեղձ՝ անցյալ տարվա քաշածներից: Խմում ենք, ծամածռելով դեմքներս թունդ օղու խեղդող բույրից, Լալը ծիծաղում է, հետո միացնում է հեռուստացույցն ու սկսում է նայել հերթական սերիալի հերթական սերիան: Մայրս միանում է նրան: Ես դուրս եմ գալիս բակ, թաց ծառերի տակ ծխելու՝ մի կես ժամից սերիալը կավարտվի ու Լալի հետ նարդի կգցենք: Մինչև գիշերը վերջնական թանձրանա ու Լալը քշի, գնա իր հյուղակը, քաղաքից դուրս, բլրի լանջին, բաց դաշտում: Ես էլ պառկեմ իմ սենյակում, ժանեկազարդ, կարկտած վարագույրի միջով սառը լուսնին նայելով ու քնեմ, կողքի ննջարանից լսվող մորս անսկիզբ-անվերջ, մարող երգեցողության տակ:  Տեսնես ու՞ր է Ակոյի գերեզմանը ու ի՞նչ է զգացել եղբայրս ամենավերջին պահին... ...Կեսգիշերն անց փշաքաղվեցի անսովոր ցրտից ու գլխիս քաշեցի վերմակը: Բայց երբ լուսնի լույսի տակ բերանիցս գոլորշի դուրս եկավ՝ միտքս պարզվեց՝ ո՞նց թե գոլորշի, տան մեջ, գարնան կեսին... Երբ մեկն անքթիթ, ուշադիր նայում է վրադ՝ մեռած էլ լինես՝ կզգաս: Դանդաղ, սրտիս տրոփյունի տակ թեքեցի գլուխս՝ պատի տակ դրված փայտե աթոռին, ինձնից մի քանի քայլի վրա նստած էր Ակոն ու նայում էր իմ կողմը: Մութ էր, լուսնի լույսը դեմքին չէր հասնում, իսկ ցուրտը մաշված խոզանակի պես ծակծկում էր, ասես միանգամից ձմեռ էր ընկել մեր տան գլխին:  Գամփռը բակում գայլի պես երկար ու տխուր ոռնաց, զնգացնելով ծանր շղթան:  Զգույշ նստեցի տեղերում, ցրտից մանր դողալով: Լռություն էր, որի մեջ լսվում էր մորս հանգիստ շնչառությունը պատից էն կողմ, մեկ մեկ էլ ուշացած մեքենա էր անցնում կամրջով: Նա չէր շարժվում, բայց թարթում էր: Ես վախենում էի անգամ թարթել: Էդպես նստեցինք որոշ ժամանակ: - Ակո,- կամաց ասացի ու խռպոտ ձայնս ինձ ավելի վախեցրեց: Իմ ձայնի վրա անշտապ առաջ թեքվեց ու վերջապես բարձր լուսինը ժանյակների արանքից լուսավորեց դեմքը՝ այն ճերմակ էր, տառապած ու հանգստացած, աշխարհից վերացած աչքերով, որ նայում էին իմ ու պատերի միջով: Ցեխոտ համազգեստ էր հագին ու քրքրված սապոգներ: Գլխաբաց էր, մարմարե ձեռքերը հանգչում էին ծնկներին: Ջահել էր, ինչպես առաջին ու վերջին անգամը, երբ երկու օրով եկավ Ղարաբաղից, հետը բերելով իր ջոկատի Լալին: Բայց բերանից գոլորշի չէր բարձրանում, չեմ էլ կարող պնդել, որ շնչում էր:  Ես սպասում էի: Նյութի աղբյուր` https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1083732144996004&id=100000776872213 ...

    Կարդալ ավելին
  • Որքան ինձ հիշում եմ՝ դուռը միշտ բաց է եղել: Այն բացել են իմ ծնվելու հետ, էդպես եմ ենթադրում: Երբևէ փակ չեմ տեսել: Էս բոլոր տարիների ընթացքում ազատ ներսուդուրս եմ արել գրեթե ուշադրություն չդրաձնելով նրա գոյությանը՝ չէ՞ որ երկինքը նկատում ես, երբ անձրև է տեղում, արևը՝ երբ շողերը տարածած մայր է մտնում, կանանց՝ երբ չնկատել չի լինի... Նույն կերպ էլ Դուռը: Դուռ է էլի, մանավանդ որ՝ ոչ անձրև է տեղում նրա վերից, ոչ մայր է մտնոմ, ոչ էլ խելքահան է անում էն կանանց նման, ովքեր մի հայացքով փախցնում են հոգիդ ու հետո այն հետ բերելը դառնում է կյանքի հրամայական:  Դուռը միշտ նույնն է, միշտ իր տեղում: Նրանից էն կողմ Աշխարհն է՝ ծովի պես խայտաբղետ երանգներով, մեղմ, ծանոթ հոտերով ու բույրերով, թռչունների ծլվլոցով, մարդկանց ու արարքների անգիր արած բազմազանությամբ...Աշխարհը: Իսկ Դռնից այս կողմ՝ ես եմ: Ես ինձ լավ եմ զգում ինձ հետ, գիտեմ իմ մեջ ամեն անկյուն, ամեն ճեղք ու ծակ, էստեղ, իմ մեջ՝ հանգիստ է, ապահով ու ձանձրալի: Բայց իմն է: Էլ ի՞նչ է պետք ինձ՝ Դուռը կա, Աշխարհը կա, ես էլ ուզածս պահին կարող եմ վերադառնալ իմ մեջ ու խորհել, վերլուծել, վերհիշել Աշխարհի հերթական անցուդարձը: Նույն անցուդարձը: Բայց լավից լավը չեն փնտրում: Այնինչ Դուռը վերջերս ինձ զարմացրեց, շա՜տ զարմացրեց: Ես փաստորեն զգացի նրա գոյությունը: Առաջին անգամ: Հիմա չեմ հիշի՝ ներս էի մտնում, թե դուրս էի գալիս, բայց անսպասելիորեն զգացի, որ դուռը կա: Որովհետև քսվեց ինձ: Կամ էլ ես իրեն քսվեցի՝ չգիտեմ, դա չի էականը: Բայց ախր նախկինում նման բան երբևէ չէր եղել... Իսկ հիմա եղավ: Նայեցի Դռանը, շա՜տ ուշադիր նայեցի, էնքան, որ ուղեղս լարումից ցավեց: Ու հասկացա, որ էս տարիների ընթացքում մի քիչ փակվել է: Գուցե աննշան, բայց փակվել է: Այսինքն՝ Դուռը փակվում է, Փակվող Դուռ է: Ու՞մ մտքով կանցներ...Ճիշտ է՝ հիմա էլ եմ նրանով ներսուդուրս անում, գնում-գալիս եմ Աշխարհ իմ զանազան գործերով, մոռանում եմ հաճախ, թե որտեղ եմ, երբ եմ վերադառնում, բայց ամեն անգամ իմ մեջ մտնելիս քսվում եմ Դռանը, առաջվա պես ազատ անցնել չի լինում:  Դռան պատճառով սկսել եմ Աշխարհին էլ ուշադրություն դարձնել, ուրիշ աչքերով եմ նայում: Ու որ անկեղծ խոստովանեմ՝ Աշխարհն էլ է փոխվել դու մի ասա, նա էլ առաջվանը չի՝ թռչունների ծլվլոցն իմ լսածից տարբեր է, մարդիկ սկսել են այլ լեզվով խոսել, քամին, ծանոթ քամին, բերկրանք ու երջանիկ անգիտություն բերող մանկության, պատանեկության խենթ քամին ուրիշ կողմից է փչում: ԵՎ՝ ուրիշ կողմ: Փնտրում եմ իմացածս մարդկանց, սակայն հաճախ չեմ գտնում, գույները, բույրերը, ձայները՝ բոլորը խառնվել են, միաձուլվել, չեմ հասկանում որը որն է, ով՝ ով: Ես գիտեմ, որ դա էլ է կարգուկանոն: Բայց ուրիշ, անծանոթ կարգուկանոն է: Ամբողջ հոգով փորձում եմ գլուխ հանել, բայց մինչև մի բան հասկանում եմ՝ հետևից տասը նորն է գալիս: ...Մի օր Դուռը փակվելու է, հաստատ: Ես էլ առավել քան հաստատ գիտեմ, որ էդ օրը լինելու եմ իմ մեջ, ոչ թե Աշխարհում: Բաներ կան, որ ամենաանզգամն էլ անսխալ կզգա: Ով որ Դուռը բացել է՝ նա էլ կփակի, գուցե աղմուկով, գուցե՝ հանգիստ, դա իմ իմանալու բանը չի: Բայց Դուռը կփակվի, ճիշտ ու ճիշտ բոլոր մյուս դռների նման:  Մի տեսակ տխուր-զվարճալի է, բանից պարզվում է՝ ոչինչ հարատև ու հավերժ չի, ոչ մի բան ու ոչ ոք: Առանց բացառության:  Սակայն առայժմ դժվար է դա ընդունելը: Մանավանդ որ՝ Դուռը դեռ բաց է: Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1059724190730133&set=a.208297399206154.50513.100000776872213&t ...

    Կարդալ ավելին
  • Երբ ես ապրում ու աշխատում էի Ամերիկայում՝ հայկական հեռուստատեսություններում դեռ սերիալներ չկային: Հետո կամաց-կամաց սկսեցին գլուխ բարձրացնել ու հիմա հեղեղել են եթերները կասկածելի որակով ու չեղած ասելիքով: Փաստորեն սերիալ նկարելիս մերոնց մոտ կամ տափակ ու գռեհիկ կոմեդիա յա ստացվում, կամ՝ անվերջանալի կրիմինալ: Արանքը ոչինչ չկա: Ախր ո՞վ ասեց, որ էդքան կրիմինալ ա կյանքը Հայաստանում: Առավել ևս՝ հայկական Ամերիկայում: Թե՞ էլի մեջ եք բերելու էդ սուտ արդարացումը՝ ՙԺողովուրդն էդ ա սիրում…՚: Ամոթ ա, մի թաքնվեք ժողովրդի թիկունքում՝ ձեր հում ականջները ձեզ մատնում են:  Որտեղի՞ց եք վերցնում էդ միանման, հանցավոր սյուժետներն ու ձգում, ձգում ծամոնի պես, որ հեռուստադիտողին եթերի թմրամոլ սարքեք: Սցենարիստներ, հերիք չի՞, գլխներիցդ դեռ ծուխ դուրս չի՞ գալիս մեկը մյուսից դժբախտ կերպարներ կերտելիս…ռեժիսորներ /եթե կան էդպիսիք սերիալներում, որովհետև հաճախ չեն էլ լինում/՝ մի տեղ կանգ առնելու ե՞ք: Դերասաններ, ամենաշատ տուժող խավ, իմ լավ ընկերներ ու կոլեգաներ, դուք ախր մեծամասամբ շնորհքով ու օժտված մարդիկ եք և էստեղ, և՝ Ամերիկայում՝ էդ անհետաքրքիր, սխեմատիկ, մեռած երկխոսություններից դեռ չե՞ք հոգնել: Ինչքա՞ն պիտի խորիմաստ տեսքերով սենյակներում, սեղանների շուրջ նստած մերկապարանոց ֆրազներ արտաբերեք, ինչքա՞ն պիտի տառապեք էկրանների առաջ՝ դրամատիկ, հոգեցունց երաժշտության տակ, իրար վրա ատրճանակներ պարզած: Հա, մի քանի կրիմինալ սերիալ կարող էր լինել, ամեն երկրում էլ կան: Բայց էսքան շա՞տ: Ու էսքան անվերջանալի՞: Հավատում ե՞ք թե չէ՝ ինձ էլ են առաջարկել նման նախագծերի մասնակցել: Բայց մերժել եմ, ազնվությամբ: Շատ ավելի գայթակղիչ առաջարկներ են էղել: Բայց չեմ կամեցել մի քար ավել կապել տեղից հոգնած, բեզարած ու մի լուսավոր, պայծառ, ճաշակով բանի կարոտ մեր հեռուստադիտողի վզին: Դուք էս ամենից դեռ չեք հոգնե՞լ: Իսկ այ ժողովուրդը, կարծում եմ՝ հոգնելու վրա յա վաղուց: Էն ժողովուրդը, որի ՙխնդրանքով ու կամքով՚ անվերջանալի հանցագործություններ, ցավ, տառապանք ու կսկիծ եք լցնում եթերներից դույլերով: Էդ նույն ժողովրդի գլխին: Նյութի աղբյուր՝ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1033579930011226&id=100000776872213 ...

    Կարդալ ավելին
Загрузка...

ՖԲՀ

Քաղաքականություն